Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

baan aan den hemel te beschrijven, in tegengestelden zin niet de dagelijksche beweging van den hemelbol, dus in denzelfden zin met de aswenteling der Aardt1. Die baan, de zonsweg of ook ecliptica genoemd, is een groote cirkel, welks vlak een hoek van 231 /•ƒ met het vlak van den aequator maakt en die dezen snijdt in het voorjaars- eu het najaarsnachteveningspunt, waarin de Zon zich bevindt op 21 Maart en 23 September. Deze punten worden ook wel het voorjaars- en het najaarspunt genoemd.

Daar de Zon voor haren schijnbaren dagelijkschen omloop 0111 de Aarde bijna 4 minuten meer noodig heeft dan de sterren, zoo is een zonnedag bij 4 minuten langer dan een sterredag. Een uurwerk, dat van de eene culminatie eener stei tot de volgende op dezelfde plaats 24 uren tijdsverloop aanwijst, is naar den sterretijd geregeld. Dit uurwerk zou een volmaakt eenparigen gang hebben. Een uurwerk, dat van den middag, wanneer de Zon culmineert, tot middernacht, wanneer zij onder den horizon culmineert, 12 uren en van de onderste tot de bovenste culminatie weer 12 uren aanwees, zou naar den zon netijd geregeld zijn. Zulk een uurwerk zou evenwel soms iets sneller, dan weer iets langzamer moeten loopen. Een uurweik, dat bij eenparigen gang in een jaar tijd evenveel etmalen aanwijst als de ware zonnetijd er telt, zou den middelbaren zonnetijd aanwijzen. Soms zou dit uurwerk bij den waren zonnetijd iets voor, soms zou het daarbij iets achter zijn; op vier oogenblikken in het jaar vallen de ware en de middelbare zonnetijd samen. Men is nu begonnen den zonetijd in te

voeren (pag. 297). , . ,

§ Q. Jaargetijden. Luchtstreken. Stond de aardas loodrecht op het vlak der ecliptica, dan zouden de vlakken van ecliptica en aequator samenvallen. Dag en nacht zouden^ dan altijd en overal evenlang zijn. De aardas wijkt echter 23'/•/ van de loodrechte richting af: de ecliptica maakt met den aequator een' hoek van 231/2°- Heeft de Zon nu bij hare jaarlijksche beweging hare grootste noordelijke declinatie bereikt (21 Juni), dan is de dag voor de bewoners van het noordelijke halfrond liet langst, voor die van liet zuidelijke halfrond het kortst.

Sluiten