Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van 't gewelf en stalagmieten staande op den bodem der grot). Bekend zijn o.a. de Adelsber grot in de Karst, de Baumannsgrot in den Harz, eenige holen inWestfalen, het Mammouthshol in Kentucky e. a. Vergel. de Adelsberger grot tegenover pag. 118.

Zullen wij later de werking van het stroomende water bij de vorming van beddingen en vlakten en die van de gletschers bij de vorming van moreenelandschappen beschouwen, ons rest hier nog de vermelding van den arbeid des winds. Deze treedt alleen daar op den voorgrond, waar zelden regen valt of waar een gemakkelijk waterdoorlatende plantenlooze bodem den wind, ook na eene regenbui, reeds spoedig weer vrij spel laat met de korreltjes aan de oppervlakte. Het laatste zien wij bij de duinvorming, het eerste in de woestijnen en steppen van de bijna regenlooze streken der Aarde, waar, zooals in Centraal-Azië, Turkestan, de hoogvlakte van Iran, de Sahara, de Kalaliari, de westelijke hoogvlakten van Noord-Amerika etc., de wind en niet in de eerste plaats het stroomende water de verweeringsproducten verplaatst. Hierdoor ontstaat een eentonige oppervlaktevorm: groote, stoffige vlakten, zacht oploopende naar de hoogten, die er zich in verheffen, eigenlijk eene opeenvolging van moudvormige vlakten, die eene sterke tegenstelling vormen met de landschappen aan den omtrek der continenten, waar het water de hoofdrol speelt. Hier stelt de denudatie steeds weer nieuwe deelen der gesteenten aan de verweering bloot en vertoonen de gebergten de onregelmatigste vormen, terwijl de verweeringsproducten door het stroomende water tot ver buiten liet terrein van verweering worden vervoerd en ten deele zelfs op vele dagreizen afstands aan den mond der rivier in eene ondiepe zee bezinkende, zacht glooiende delta's opbouwen.

§ 40. Positieve en negatieve niveauverandering. Abrasie. De werking van het zeewater bepaalt zich rechtstreeks tot de kuststrook, gelegen tusschen de eb- en vloedlijn, tevens het terrein der branding. Indirect strekt de branding op steile kusten hare werking verder uit, daar zij de rotsen ondermijnt en op den duur hooger gelegen deelen omlaag doet storten. Zoo dringt de zee op eene steile kust met steike branding

Sluiten