Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Deze ligt in Afrika tusschen de tropen zelfs tot 5700 M.; in den Himalaja op de noordhelling op 5300, op de zuidhelling op 4920 M. (vanwaar het abnormaal verschijnsel, dat hier op het noordelijk halfrond de sneeuwgrens op de zuidhelling lager ligt dan op de noordhelling?); in de Zwitsersche Alpen op de noordhelling 2600, op de zuidhelling 3300 M.; in 't Skandinavisch gebergte op 67' NB. op de noordhelling 1000, op de zuidhelling 1200 M.; op Spitsbergen op 770 NB. 457 M.

Dat boven de sneeuwgrens de sneeuw en de firnsneeuw (sneeuw van vorige jaren) niet voortdurend aanwassen, komt èn door de verdamping èn door de sneenwvallen of lawinen, en niet het minst door de gletschers.

Door den druk, dien de hoogere sneeuwlagen op de lager gelegene nitoefenen, wordt de firnsneeuw in korrelig ijs, firnijs, veranderd en eindelijk gaat dit weder over in gletscherijs. Door eigen zwaarte schuift dit langs dalen langzaam als gletscher naar beneden, daarbij zich voegende naar den vorm en 't verloop der dalen (regelatie!). Op meerdere of mindere hoogte beneden de sneeuwgrens gekomen, smelt de gletscher af en doet eene gletscherbeek ontslaan, het begin van menigen stroom als de Rijn, de Rhóne etc. Waar, als in de poolgewesten, de gletschers tot aan zee reiken, breken er stukken af, die als ijsbergen door de zeestroomingen worden weggevoerd.

Evenwel: ntet alle dalen in het hooggebergte bevatten gletschers. Vooreerst moet er eene voldoende hoeveelheid sneeuw vallen om den gletscher te voeden, in de tweede plaats moet liet boveneind der dalen den moudvorm bezitten 0111 tot reservoir te kunnen dienen, en eindelijk mag de helling der dalen niet te steil zijn, omdat anders de sneeuw als lawine naar beneden zou komen. Van de boven het gletscherijs uitstekende berghellingen vallen fijnere en grovere verweeringsproducten op de randen van den gletscher; deze vormen de zij moreenen (5). Vereenigen zich twee gletschers met elkaar, dan vormi de linker zijmoreene van den eenen met de rechter van deitweeden eene middelmoreene (/«, m). De gletscher erodeert met behulp van door het ijs heen en op den bodem geraakt* steen brokken, den bodem van het dal en vormt zoo eer

Sluiten