Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dow aan het hoofd, de luchtkasteeleu van Roussean uiteenrukten , om de losse deelen er van voor de historische wereld en de platte

werkelijkheid van pas te maken!""

Naarmate tal van buitenlandsche schrijvers de opvoeding der ieu"d op een wijsgeerige wijze behandelden en de geleerde wereld met ideale begrippen daaromtrent vervulden, moest de ontevredenheid met het bestaande schoolonderricht hier te lande met den da" toenemen. Comenius 1) en Locke hadden een gedeelte huns levens m Nederland doorgebracht en er vele hunner opvoedkundige werken beschreven Rousseau zond er een groot aantal zijner geschriften 111 het licht zoodat de stelsels dier mannen hier genoeg bekend werden. Men zacr dus uit naar verbetering. Pogingen om daartoe te komen werden "allereerst aangewend door de Hollandsche Maatschappij van Wetenschappen, die in 17G1 een prijsvraag uitschreef over de Natuurlijke of Lichamelijke opvoeding <ler kinderen en in 11G3 over de zedelijke opvoeding der kinderen. Wat de laatste prijsvraag betreft werden de antwoorden bekroond van Formey te Berlijn, Allard Hulshof! te Amsterdam, H. Abr. Chatelain te Gouda en Corn. v d. Palm, kostschoolonderwijzer te Rotterdam. Bij Hulshoff maakt de vorming vin verstand en hart de geheele persoonlijke voortreffelijkheid van den mensch. Grondslag van alles zag hij evenwel in het ophelderen en verrijken des verstands, want daardoor vormde men z. i. het redelijke schepsel, den mensch. Hij zegt: »Ik meen, dat men eenige jaren lan<r slechts kundigheden moet aanraken, die, volgens de gewone verdeeling, behooren tot den natuurlijken godsdienst, om den leerlino- eerst naderhand tot een christen te maken, wanneer de mensch reeds merkelijk is ontloken; want de kundigheden, die eigen zijn aan den geopenbaarden godsdienst, zijn altijd meer saamgesteld Zoo sprak ook Chatelain: ^Onderricht de leerlingen in den grond van alles, wat den natuurlijken godsdienst betreft, eer gij overgaat tot den geopenbaarden." »Haast u niet, om hen den geopenbaarden «rodsdienst te leeren kennen; verberg te dien einde den Bijbel zorgvuldig voor uwe kinderen en duld niet, dat anderen hem doen kennen. Van der Palm, een ijverig aanhanger van Locke, wilde het godsdienstig onderwijs aan kinderen niet verder doen gaan, dan tot de kennis van het bestaan van God en de onsterfelijkheid der ziel.

1) Zie over dezen opvoedkundige: Paed. Bijdragen, Jaarg. 11, bi. öi.

Sluiten