Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

den was, en de meest schandelijke ontuchtigheden hadden als getuigen verscheiden honderden van toeschouwers. Naakte vrouwen liepen hier en daar, terwijl zij de mannen met gebaren en wulpsche gesprekken aanspoorden; en deze dachten op dit oogenblik er weinig aan wat hun vrouwen, zusters of dochters in die menigte uitvoerden; de oneer scheen hun weinig toe, omdat zij wederkeerig was; er was zeker geen uitspatting in een woord, die bij deze gelegenheid niet verfijnd werd.

Als eindelijk de nacht, die zijn sluier over dit tooneel van afschuwelijkheden uitgespreid had, voor den bleeken gloed van het Oosten vluchtte, werd de god in de arca ineffabilis opgeborgen. De mannen gingen verzadigd van wijn en ontzenuwd door het genot waggelend naar hun eenzame woning terug of kwamen achtereenvolgens met hun vrouwen en kinderen maar geschonden en onteerd!

Deze schandelijkheden werden zoo walgelijk, dat de Senaat ze dikwijls verbood, maar zonder er ooit in te kunnen slagen ze geheel uit te roeien. De eer, ze beslist uit de zeden deiRomeinen te doen verdwijnen, moest den keizer Diocletianus toekomen.

Maar niet alleen in deze soorten van feesten speelden de courtisanen een rol. Titus Livius (l) zegt, dat de Romeinen de gewoonte hadden haar op het tooneel te brengen. Zij figureerden in de voorstelling van den Sabijnschen maagdenroof en zij prostitueerden zich als de spelen afgeloopen waren; ook maken vele schrijvers der oudheid geen onderscheid tusschen de schouwburgen en de bordeelen. Tertullianus zegt, dat een heraut hardop deze heldinnen der prosti-

(1) Lib. II.

Sluiten