Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

arbeidsveld ligt. De bevolking is overal veel minder dicht dan op Bali en Lombok.

Koepang (4), de hoofdplaats der residentie Timor, voert sandelhout en was van wilde bijen uit.

Portugeesch Timor heeft andere toestanden dan het Nederlandsch gebied. De bevolking is er door dwang tot geregelden arbeid gebracht, nl. tot koffiecultuur. Door negertroepen wordt die dwang onderhouden. De koffie wordt uitgevoerd; de hoofdplaats is Dilli.

§ 42. De Molukken. Niet minder dan de peper van Bantam, waren het de kruidnagelen en muskaatnoten der Molukken, die Portugeezen en Nederlanders naar Indië lokten. Ze verdreven er de Javanen uit den groothandel in specerijen , die deze gedurende de gansche Middeleeuwen hadden bezeten. Portugeezen en Nederlanders, Javanen en Makassaren, Chineezen en Arabieren hebben zich, vooral op de kleine eilanden, in sterke mate met de oorspronkelijke bevolking gemengd. De kleine eilanden zijn in de Molukken altijd belangrijker en meer bevolkt geweest dandegroote, aan welker kusten de bewoners der eerste zich vestigden. Het sterkst is dat overwicht der kleine in 't Noorden, waar de sultans van Ternate en Tidore schier het gansche gebied van Oost-Celebes tot half Nieuw-Guinea onder hun gezag brachten, dat veelal alleen bestond uit het houden van roofen moordtochten, hongi-tochten geheeten. Dit was echter voldoende om aan Nederland, eenvoudig door met beide sultans verdragen te sluiten, de bezitsrechten op het geheele gebied te verzekeren. De Compagnie zette de hongi-tochten voort, vooral voor de beperking van de specerijen teelt, waarbij vele eilanden verwoest werden.

lernate en Tidore zijn de noordelijkste kegels inde fraaie rij der eilandvulkanen langs Halmaheira's Westkust. Het zijn thans vervallen grootheden, zondereenigebeteekenis. In het stadje Ternate (4) woont de Resident. Halmaheira is een weinig bevolkt en nog slecht onderzocht eiland.

In de Ainbongroep is het hoofdeiland nog Am bon, waaide gelijknamige residentiehoofdstad (8) ligt aan een ruime,

Sluiten