Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

België als in Portugal, zoo in Italië als in Spanje. En in Engeland leed de monarchie toen de prins van Wales zijn moeder verving, in Duitschland toen de keizer onlangs Roberts bekroonde met een zwarten adelaar.

Het komt niet bij mij op om „De Standaard" tegen te spreken. Maar ik vind in het artikeltje toch een bezwaar. Men leest er: „Europa kan niet buiten de Monarchie. Onze verwarde historisch-gewordene toestanden — Frankrijk toont het opnieuw — kunnen onder eene Republiek niet tot rust komen."

Men zou ten aanzien van Frankrijk kunnen zeggen dat de republiek er stooten heeft verdragen, waartegen de laatste monarchieën van het land der groote Revolutie waarschijnlijk minder bestand zouden zijn gebleken. Maar dat is niet wat mij vooral treft in deze zinsnede. Wat mij deed schrikken is het zuiver utilitair standpunt waaruit de instelling der monarchie wordt bezien, als een noodzakelijke bedwinger van verwarde toestanden. Men meent erin te lezen dat, als de toestanden nu eens niet, of minder, verward waren, het misschien met de republiek wel gaan zou.

Valt „De Standaard" hier een beetje buiten de strenge leer? Wat zal de heer Lohman ervan zeggen?

De heer Kuyper staat hier gelijk met den eersten besten liberaal, die in zijn hart geen ziertje om de monarchie geeft, maar er den besten regeervorm in ziet om de orde te bewaren, dat wil zeggen om de affaire der burgerij voor winstbedreigende stoornissen te behoeden. De „verwarde historisch-gewordene toestanden" zullen ook wel volgens onzen auteur grootendeels te wijten zijn aan de crisis der machtsverplaatsing, nu de sociale toestand aan de arbeiders de politieke macht gaat in handen geven, en de democratie waarvan de Revolutie de formule gaf, metterdaad zal verwezenlijkt worden. De overgang geeft wat strubbeling, en nu is de monarchie nuttig.

Het is mij wèl, het inzicht is mij bekend, maar wat mij geen rust laat is dat ik het in „De Standaard" vind, van wier monarchaal gevoel ik mij een andere fundeering had gedacht.

Sluiten