Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Zullen wij nu doen wat wij in anderen op principieele gronden zouden bestrijden? Het zou een duurzame kanker in de partij zijn.

Er is geschreven dat wij een partij van dwang zijn, omdat wij bindende voorschriften in de arbeidswetgeving wenschen te zien opgenomen. Het is niet waar. Wij zijn een partij van orde en regel, niet van dwang. Ons partijbelang is in hooge mate betrokken bij een verbetering van den toestand der arbeiders in geestelijk en stoffelijk leven om hen rijp te maken voor de bewustwording van hun economische positie, die hen in onze gelederen brengt. Wij stellen niet dwang tegenover vrijheid, maar orde tegenover anarchie. Wij zijn de partij van de orde, van de proletarische orde, die van hoogeren rang is dan wat nu als orde geldt. Het was een ongelukkig woord wat daar geschreven werd, en wij moeten het van ons stooten. De verheffing van het geestelijk leven der arbeiders eischt, onder meer, een zoo goed mogelijk lager onderwijs. En dit wordt door de subsidieering bevorderd. Kon het Russische stelsel van de S. D. O. V. en van Naarden-Bussum ooit worden verwezenlijkt, dan zouden wederom groote scharen van kinderen veel te kort komen. De gemoedsbezwaren zouden er door in kracht toenemen, zooals elk geestelijk streven groeit onder de verdrukking. Ik noem nu niet eens het „principe" der S. D. O. V., dat alle kindertjes van de katholieken en calvinisten wil brengen op de neutrale staatsschool met een dwingenden leerplicht. Dat zou met de vuist worden uitgevochten. Maar enkel de onthouding van subsidie, zooals Naarden-Bussum wil, zou noodzakelijk leiden tot slechte bijzondere scholen. Jawel, zegt Naarden-Bussum, maar ik zal ze door de wet en het toezicht dwingen om goed te zijn. Dit is de ongerijmdheid die dit amendement geheel terugbrengt in de lijn van het geamendeerde voorstel. De dwang is hier maar eenigermate vermomd.

Ontrust u dan niet de invloed van het confessioneel onderwijs? In zekeren zin wel, ik had het liever anders, maar ik kan het niet ontgaan. Als wij de meerderheid hadden, zouden

Sluiten