is toegevoegd aan je favorieten.

Middeleeuwsche bibliotheken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

boeken door de bedoelde vergadering gerekend werd „onder de voornaamste werken der barmhartigheid." 1) In andere kloosters mochten kleine, weinig kostbare boeken door den armarius worden uitgeleend, onder voorwaarde, dat hjj er iets voor in pand kreeg, dat minstens van dezelfde waarde was en goed kon bewaard worden; groote en kostbare werken mochten echter niet uitgeleend worden zonder vergunning van den abt.a) Natuurlijk moest de leener ook nog een bewijs van ontvangst teekenen. Zelfs kloosters onder elkander pasten dergelijke maatregelen toe: in 1474 leende Ulricus Schenk, proost in Schinen, eenige boeken van 't, Benedictijner klooster Reichenau, .,nt liaberet praedicabilia pro populo' en gaf een aantal van zijn eigen boeken in pand, die hjj terug moest hebben als hij de geleende werken Aveerom zond.3) Alles saamgenomen schijnt men dus in de middeleeuwen over het uitleenen van boeken aan de buitenwereld van de meening geweest te zyn, die zoo kort en duidelijk geformuleerd is in de statuten van de Congregatie van St. Maurus: ..Extraneis rarinsime, nunquam sine Siiperioris jussu et debita cautione, commodare ent licitum." 4) En dat men al te groote liberatiteit in dit opzicht, zoowel tegenover de conventualen van het klooster zelf als tegenover vreemden bepaald verkeerd vond, blykt uit de volgende feiten: In het jaar 817 werd in het Capitulare van Aken bepaald, dat de kloosterbroeders na de gewone jaarlijksche uitdeeling in de Vasten, geen andere boeken uit de bibliotheek

») v. Bessin, Concilia Kotomagensia, p. 118—119: Interdicimus inter alia viris religiosis ne fmittant juramenta de non commodandis libris indigentibus. cum commodare inter praecipua opera reputetur misericordiae. Quocirca... .alii ad opus fratrum in domo retineantur, alii secundum providentiam abbatis, cum indemnitate domus indigentibus commodentur, etc. Een en ander is woordelijk overgenomen uit de statuten vun 't concilie van Parijs van 1212.

2) Hugonis statuta antiqua Ord. Carthusior. P. I. cap. XLI. $ 31. Sacrista libros, cum accommodentur, scribit, pignus rotinet et custodit. Consuetudines veteres Canon. Regul. S. Victoris Paris, apud Martene de antiq. Eccl. ritib. T. 111 Append. p. 262.: Numquam Armarius libros praestare debet, nisi ab eo, cui praestat, vadimonium accipiat; ita ut si persona ignota fuerit, et aequivalens sit ipsum vadimonium, et nomen illius, cui praestat et vadimonium, quod accipit, in brevi unnotatum retineat. Majores autem et pretiosores libros sine licentia abbatis praestare non debet. Reglement van t College de Sorbonne a Paris (1321) .. Ut nullus liber prestetur extra domuni alicui, nee socio. nee extranco, sub juramento, nisi super vadium (vadimonium) amplius valens ct in re que servari potest pura, auro, argenteo vel libro; et hec vadia serventur in cista ad hoe deputata (Franklin I. p. 237.) 3) Gottlieb, No. 17 <•

4) Regula S. P. BeneJicti et Conslitutiones congrcg. Sancti Mauri, cap XII p. 225. Franklin I p. 110.