Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Toch — nog eens! —het wijzen op deze verwantschap acht ik noh geen „verklaring" — wij hebben te weinig vaste gegevens om afhankelijkheid aannemelijk te maken.

Ook de naam „het nieuwe licht" is te weinig karakteristiek om er veel op te bouw en ; de eerste afgescheidenen werden ook aldus genoemd en wij melden nog, dat die beweging in Oostfriesland, welke eenigszins te vergelijken is met onze ..Afscheiding", niet met het „Nieuwe licht" meeging — integendeel, zich daar tegenover plaatste.

„Zur den Niederlanden Sammelte in der Separation von ,, de Cock und Scholte in zeit Ostvriesland der aus der Landes-

1 kirche ausgetretene Pastor Duin einen Teil der Verehrer des „Alten Lichts" ebenfalls zu einer Separation." (')

Of de Oostfriesche beweging dus eenigen invloed had op Mullers denkbeelden, durf ik niet beslissen.

We laten dit verhaal van Mullers ziekte dan, zooals het ons is overgeleverd. Dat een langdurige gelegenheid tot rustig nadenken, gevoegd bij den ernst van het ziekbed, een beslister optreden begunstigde, zal niemand onwaarschijnlijk voorkomen.

In welken tijd Mullers optreden valt, is niet met zekerheid aan te geven. Regt spreekt van een omkeer in zijn 34»te jaar — dus ongeveer 1805. (2) Dan zouden we een tijdverloop van 1U jaren hebben, waarin Muller zijne opvattingen verder kon ontwikkelen en de idee eener Christelijke samenleving vaster vormen bij hem kon aannemen.

Het was toch eerst in 1816, dat hij door de ontmoeting met geestverwanten aanleiding kreeg tot verwezenlijking dezer idee.

Muller was toen nog in de kracht van zijn leven. Hij was een goed schipper; de reizen, die hij met zijn scheepje ondernam, getuigen van energie ; en door vlijt en zuinigheid was hij in goeden doen gekomen. Hij was een gezond, krachtig man, niet lang, maar gezet, vriendelijk en aangenaam in den omgang.

Een hart van goud — en wat we van hem weten, boezemt ons respect in. Gedurende zijn leven was hij de ziel der broederschap, zelfs na zijn dood door alle partijen, die toen ontstonden,

(') Zie Bartels a. a. 0. a 291.

(i) aWus ook Muller in „de Waarheid vun Gode vrymagt."

Sluiten