Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

— en wie zou de macht hebben zulk een revolutionaire daad te keeren ?

De verandering kan dus zeer wel gemaakt zijn met het oog op belangen der gemeenschap, want bovendien stond men in het handhaven der tucht ook sterker, als de volle macht berustte bij hen, die tïnantieel en moreel de leiders waren.

Natuurlijk behoefde dit niet altijd samen te gaan; wie geld aan de broederschap opofferde, stond daarom nog niet zedelijk en intellectueel hooger dan iemand, die zonder een cent toetrad, maar, in het algemeen genomen, mocht men toch meer onbaatzuchtige liefde voor de broederschap verwachten van hen, die er

veel aan opofferden.

Toch — We mogen het niet ontkennen — dit constitutief reglement teekent het begin van een verval van krachten. En was 't ook billijk? Velen, die onder vigueur van het oude contract waren toegetreden, werden nu toch feitelijk achteruit gezet.

Ik beschouw deze daad evenzeer als een revolutionaire handeling — een overrompeling — misschien met goede bedoelingen — maar toch een overrompeling van de gemeenschap door de leiders. (*)

Spoedig openbaarde het verval van krachten zich ook in het gemeenschapsleven, Maria verhaalt als volgt:

„Muller en Maria verminderden hoe langer zoo meer hunne uitvaarten, zoo wegens te bespeuren vermindering van krachten bij Muller, als om, nevens de consorten, meer toezicht te houden op het inwendig bestuur; want voor den fïnancieelen voorspoed, hun in den laatsten tijd te beurt gevallen, scheen eendracht en

broederzin te vlieden.

Evenals te Puttershoek, bracht ook hier het onkruid schade aan de tarwe, en het bleek dat de jeugdige Broederschap nog te zwak was om de weelde te dragen... Slechts door groote gestrengheid en nauwkeurig toezicht kon Muller de ergste uitspattingen verhinderen; maar langzamerhand werd zijn gezag ondermijnd, en een deel der broeders verlangde zelfs, dat Arie Goud als hoofd der vereeniging zou erkend worden.

(') Terwijl in de acte gesproken wordt van 19 leden, vinden we slechts 14 bandteekeningen. Ik vermoed, dat men plan had, ook enkele broeders uit de Mijdreehtsche afdeeling onder de consorten op te nemen. We weten tenminste, dat men Dirk Valk het deelgenootschap had aangeboden. Deze weigerde, zeggende ..dat hjj door de meerderheid van stemmen der geheele gemeente daartoe had behooren te zijn in staat gesteld" Copieboek A blz. 89. Ik wijs op punt 4, waar nu duidelijk wordt uitgesproken, wat tot hiertoe stilzwijgend was erkend, n.1. dat de „inbreng" geheel vrijwillig was.

Sluiten