Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Hendrik van- der Kraan belijdenis van zijn geloof bad afgelegd, werdt hij heden na de middag plegtig door tien doop in de gemeente ingelijfd. Daar zijne ouders zich vereenigd hadden met de zoogenaamde Nieuwlichters of Zwijndrechtsche broeders, werdt hij onder dat genootschap geboren en ontving hij nimmer het teeken des doops.

Zich niet langer met hunne leer en godsdienst kunnende vereenigen, had hij het onderwijs in de Christelijke leer en bepaaldelijk, die onzer Hervormde Kerk verlangd.

Valk schijnt reeds van den aanvang af meer geneigd geweest te zijn, rekening te houden met de Burgerlijke wetten.

„Indien wij rneer vereenigd, menschelijk, Christelijk en goddelijk door eene wel geordende maatschappelijke instelling hadden kunnen handelen, zouden ons deze dingen niet overkomen zijn. ( ) De droevige ervaringen van wat te Zwijndrecht geschiedde, versterkten Valk in deze meening: „Die zaak van Maria Leer c. s. heeft bij ons het besluit veroorzaakt, dat wij noodwendig dienen over te gaan tot daarstelling eener meerdere bepaalde en volkomener orde der zaken, betrekkelijk den ganschen inhoud der zamenleving, waarover wij ons bij nader gelegenheid breedvoeriger willen verklaren." (2)

Die breedvoeriger verklaring gaf Valk in een brief van April 1834. „Wij moeten eene goed geordende Christelijke Maatschappij tot onze eigene instandhouding en volmaking op aarde trachten op te rigten ... eene meer geordende menschelijker weg (mits niet strijdig zijnde met de goddelijke orde) in slaan...

Eene welgeordende Christelijke Maatschappij welke Gode wil geven, wat Godes, maar ook tevens aan den Kijzer wat des kijzers is; teneinde zich overeenkomstig de bestaande of in het vervolg nog te gevene burgerlijke wetten, die niet ten eeneniale tegen de Goddelijke strijden, te gedragen, waarmede toch reeds door het Constitutief Reglement, de aangave van geboorte der kinderen aan den Burgerlijken Stand, betaling van Lands- en Gemeentelasten enz. een aanvang is gemaakt." (3)

Dan ontwerpt Valk een plan van een centraal Bestuur uit afgevaardigden der verschillende huisgemeenten ; en deze gemeenten (•) Valk aan de broeders Huisman en Theyse in de militaire gevangenis

te Leiden. Copieboek A blz. 64 t . v ,,

(>) Brief van Maart 1834. Copieboek A blz. 10. Reeds hier dringt Valkaan

op het „trouwen voor den Burgerlijken stand '.

(3) Copieboek A blz. 41,

Sluiten