Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

meenteleden. In één woord, allen die als hoofden der goede zaak, de aandacht der regeering getrokken hadden. Voorts de duizenden, die reden hadden het ergste te duchten. De geschiedschrijver van Meteren schat, dat honderdduizend gezinnen onze erve ontvloden.

Hoe natuurlijk, dat er innige gemeenschap bestaan bleef en geoefend werd tusschen de verlaters van en de veriatenen in het vaderland. Banden des geloofs en des bloeds bleven trekken. De wreede hertog trachtte op de meest buitensporige wijs, die banden der menschelijkheid te verbreken. Het plakkaat van 22 Januari 1569 ordonneerde, dat men op geenorlei wijs de vluchtelingen mocht bijstaan, en dat zelfs een vrouw haar man op lijfstraf niet zou mogen bezoeken.

Hoe gewichtig het lijden der achtergeblevenen ook was, het strijden der ballingen zou nog belangrijker blijken te zijn. Het zou vruchten dragen voor tijdgenoot en nazaat. De kerkelijke en confessioneele handelingen der Nederlandsche ballingen gedurende de jaren 1567 tot'72 zijn het aantrekkelijk onderwerp van dit hoofdstuk.

Naar Frankrijk, wellicht om den religiekrijg aldaar, namen betrekkelijk weinigen de wijk.

Engeland en Vlaanderen waren naburige landen, die sinds eeuwen een drukken onderlingen handel dreven. Naar Engeland vluchtten zóó vele Vlamingen, dat zij er menige vervallen stad opnieuw bevolkten. Zij leerden den Engelschen het bewerken van wollen stoffen, de visscherij, en vele handwerken. Koningin Elizabeth verleende hun de vrije oefening van hun godsdienst in de Nederlandsche en Waalsche talen, benevens andere privilegiën. Evenals elders, bewaarden de ballingen ook in Engeland hun taal, kleederdracht en zeden. Zij bleven Nederlanders, die op terugkeer naar Nederland hoopten J).

1) De Hervormde vluchtelingen van Yperen in Engeland, geschetst naar hunne brieven. liene bedrage tot de hervormingsgeschiedenis van Yperen

Sluiten