Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De inneming van den Briel was de eerste levenskreet. Hij vond weerklank door al de Gewesten. En werd ZuidNederland door Alva's tegenwoordigheid weerhouden, Noord-Nederland stond op. Ylissingen en Veere, Enkhuizen en Oudewater, straks Holland ') en Zeeland, Gelderland, Friesland en Overijssel vielen Alva af en den Prins toe. Aandoenlijke en nooit te vergeten bijeenkomst te Dordrecht, die eerste Juli-vergadering van een deel der Staten van Holland 2). De eerste aanvang van de staatsregeling der Republiek. Men verbond zich den Prins, die boven de Staten was in wetgeving en bewind, „gehouw en getrouw te wezen om de landen te bevrijden van de Albaansche en Spaansche tirannij, ten dienste van Zijne Majesteit als Graaf van Holland" s).

Niet in Noord-, maar in Zuid-Nederland scheen vooreerst het pleit tusschen dwang en vrijheid te zullen worden beslecht. Hoe moedgevend was de aanvang, 's Prinsen broeder, graaf Lodewijk, verraste de sterke hoofdstad van Henegouwen4). Alva werd nu genoopt tusschen Noord of Zuid te kiezen, en één der beide landshelften voorshands ongemoeid te laten. Terwijl hij

1) Een donkere vlek op een sehoone bladzijde onzer geschiedenis is de marteldood van eenige Roomsehe geestelijken, de «Gorkumsehe martelaren". Zie het opstel van Prof. Kruin in *de Gids". 1865 II, en G. Senn Bibliotheek, '203 v. '

2) R. C. Bakhuizen van den Brink, in Het Nederl. rijks-archief, 's Grav. 1855, I, overgedrukt in de Studiën en schetsen, Amst. 1800, dl. I, St. II, blz. 494—550, en in Cartons voor de geschiedenis van den Xederl. vrijheidsoorlog. Nieuwe bundel, 3de druk, 1897. Eerste vergadering der Staten van Holland, 19 Juli 1572.

3) Kluit, Geschied, d. lïoll. staatsregeling, I, 494 v. R. Fruin, Geschiedenis der staatsinstellingen in Nederlaml tot den val der Republiek. Uitgegeven door Dr. II. T. Colenbrander, 'sGrav. 1901.

4) De poorten werden hein geopend door de krijgslist van den Belgieschen schilder Antoine Olivier, een spion van Alva, die heimelijk graaf Lodewijk onderrichtte. Sinds werd een prijs van 2000 Carolus-stukken op zijn hoofd gezet. Toen hij bij het be'eg van Haarlem sneuvelde, ontvingen de burgers van Amsterdam, die zijn lijk aan Alva uitleverden het bloedgeld. '

16

Sluiten