Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zekerde. Desondanks sloten Staten en Landvoogd het Eeuwig edict. De Spanjaarden zouden vertiekken, de Bevrediging van Gent werd goedgekeurd, en de Generale Staten zouden worden bijeengeroepen. Het vooruitzicht voor de Gereformeerden werd donker.

De Prins versterkt zich zoo veel mogelijk in Holland en Zeeland '), blijft in het Zuiden wantrouwen zaaien, en zegeviert ten slotte door schitterende staatmanswijsheid. Don Juan, in zijn hoofdstad verguisd, bespot, bedreigd, verrast het kasteel van Namen. Zijn onvoorzichtigheid wettigde den openlijken weerstand. De Prins ontving zijn voorwendsel tot den krijg. Door de StatenGeneraal naar Brussel ontboden, stelde hij den Landvoogd onaannemelijke voorwaarden.

Nu volgden jaren van onbeschrijfelijke verwarring en verbittering 2). Machtige vreemdelingen, aartshertog Matthias van Oostenrijk, Frangois hertog van Alenqon en Anjou, hertog Jan Casimir van de Palts, speelden bovendien hun rol in ons land. Het wantrouwen, de spanning tusschen Roomsch en Protestant overvleugelde weer het landsbelang. De vrijheidskrijg werd andermaal religiekrijg. Het was tevergeefs, dat met name de Prins „den godsdienstvrede van Matthias" trachtte algemeen in te voeren. "Voor vrijheid van openbare godsdienstoefening was het toenmalig dweepziek geslacht niet rijp. De buitensporigheden te Gent gepleegd brachten de Malcontenten in het Walenland op de been. De onbetrouwbaarheid van Room-

1) Waar hij de door de Spanjaarden verlaten steden onder zijn stadhouderschap brengt bij satisfactie, een verdrag waarin op de religie als anderzins voldoening gegeven, doch door den Prins tevens op het belang der Hervormden acht geslagen werd. R. Kruin, De stemming <Ier katholieke gemeente en der regeering van Amsterdam tijdens het „Geus' worden der stad, in «Verspreide geschriften", uitgegeven door P. J. Blok, P. L. Muller en S. Muller Fz., afl. 12 en 13 (April 1907).

2) Daniël de Borchgrave, procureur-général au conseil de Flandre, premier secrétaire d'état des Provinces-Unies etc. (1550—1590), Nat es historiyues et gdne'alogiijues, 1899.

Sluiten