Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van den magistraat verzochten. Professor Rutgers heeft ruimer blik en beter grond, wanneer hij vermeldt hoe een zuiver kerkrechtelijk geschil Caspar Coolhaes het lidmaatschap der kerk deed herkrijgen »).

Zijn Hooggeleerde legt ons in zijn kostelijk acten-boek tal van officieele stukken voor in zake het geschil tusschen de kerk van Leiden en de provincale synode van Holland. Daaruit blijkt, hoe in 1581 en '82 een „different" ontstaan is tusschen de kerk van Leiden ter eene, en de nationale synode van Middelburg en de provinciale synode van Haarlem ter andere zijde. Die van Leiden duiden het geschil aldus aan, dat de synoden „een Lidmaet deser kercken, Als Caspar Coolhaes, Sonder haerlieden behoorlijck te Respecteeren, hebben gheexcommuniceert''. Welk different zij voor de Haagsche synode brachten „Onvermengt de saecke Iasparij Coolhaes die wij ons in gheenen deel aentrecken te verantwoorden". Duidelijk zonderen zij de zaak Coolhaes van hun eigen zaak af. 11 en 12 Maart 1586 hadden gedeputeerden der kerken van Zuid- en Noord-Holland met afgevaardigden der kerk van Leiden vruchteloos aldaar tezamen beraadslaagd. De kerk van Leiden leverde een „Aenspraeck" tegen de provinciale Haarlemsche synode van 1582 bij de Haagsche synode in. De gecommitteerden der provinciale synode van Holland dienden tegen die aanklacht een uitvoerig verweerschrift in. De synodale

1) Het lidmaatschap, niet het dienaar zijn. „Onjuist is zeer zeker de latere voorstelling vnn Coolhaes zeiven (Een cort warachtich verhael, Ed. 1610, blzz. 165 vg.), dat ter Synode zou gestipuleerd zijn, dat hij van nu af niet alleen voor „een lidtmaet" en „broeder", maar ook voor een „Dienaer des woorts" en „mede-dienaer" wéér werd „aenghenomen" en „bekent" en „ghehouden". Prof. Rutgers 560. Dr. Rogge, vrij oncritiseh, heeft haar ten onrechte gehuldigd. Ze wordt afdoende weerlegd door wat onmiddelijk volgt op dat gedeelte der synodale minute betreffende artikel 16, hetwelk straks in den tekst wordt aangehaald. „Twelck also bij hem bekent sijnde, sal hij als lidtmaet der kercken ontfangen ... werden".

Sluiten