Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De worsteling vóór of tegen het houden eener nationale synode, waardoor de twist weer zuiver kerkelijk en vermoedelijk in rechtzinnigen geest beslecht worden zou, was de meest waarneembare zijde van onze geweldigste volksscheuring.

„Arminius scheen mij toe een man te zijn, die God waarlijk vreesde, die doorgeleerd, zeer geoefend was in theologische zaken, bedreven in de Heilige Schrift, huiverig om godgeleerde waarheden met wijsgeerige woorden uit te drukken" ').

Zelfs wie dit getuigenis van een tijdgenoot gelden laat, betreure de benoeming in 1602 van den Amsterdamschen predikant tot theologisch professor te Leiden. Jacob Arminius' zich rechtzinnig noemen, en zijn blijven inde kerk wier belijdenis hij verwierp, kan geen eerlijk man goedkeuren. De goede naam der hoogescliool, ja kerk en staat liepen groot gevaar 2).

Onder Arminius' tegenstanders onderscheidde zich boven allen de beroemde Leidsche hoogleeraar Franciscus

1) De Bremensche godgeleerde M. Martinius, zie C. Sepp, Het goJgel. onderwijs in Ned. gedur. de 16de en 17de eeuw, 2 dln. Leiden 187b— 74, 1 117; zie 1 passim over Arminius en Gomarus. Ook de zachtzinnige Sepp keurt Arminius' blgven in de kerk af. 117.

2) Geb. 1560 te Oudewater (vand. Veteraquinas), opgevoed door een gewezen priester Petrus Aemilius en een prof. te Marburg Rud. Snellius, in gezin van Rotterd. pred. Petrus lierlius, en inet diens gelijknamigen zoon, die eens zijn lijkrede houden zou, te Leiden studeerende onder streng rechtzinnigen Lamb. Danaeus, door de stad Amsterdam als haar alumnus in 1582 naar Genève gezonden, voleindt onder Beza zijn studiën. In 1588 pred. te Amst., geraakt door zijn preeken over den Rom. briel al meer in verdenking van onrechtzinnigheid. Zijn spreuk Bona conscientia paradisus. Zijn gewichtigste disputaties en oraties in 1610 en later uitgeg., zijn geschriften Leiden 1629, Frankf. 163*. Petri Bertii Oratio de vita et obitu Jac. Arininii, afgedrukt vóór Arminii Disput. Lugd. Bat. 1610, in het Ned. reeds Leiden 160!>. Caspar Brantii Historia vitae Jac. Arminii, Amst. 1724; met voorwoord en noten van Mosheim, Brunswigae 1725; C. Brandt, Het leven van Arminius. Regenboog 55—80. Alle historie ten spijt, als kaïnpioen der vryheid gehuldigd door prof. H. Y. Goenewegen, Jacobus Arminius, Leid. 1909.

Sluiten