Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De tweespalt moest worden weggenomen, volgens de Hollandsche Staten door het verschil zelf krachtens onderlinge verdraagzaamheid te laten voortbestaan, volgens de Contraremonstranten door het verschil in een wettige synode te laten beslissen en wegnemen. Toen prins Maurits ten laatste zijn roeping verstond en den verdrukten recht deed, hield de godsdienstdwang in het klassieke land der vrijheid op. De weg tot kerkelijke behandeling eener kerkelijke twistvraag was gebaand. De Dordtsche synode zou het begin van het eind zijn van den Remonstrantschen strijd ')•

Wie heden ten dage Nederland en met name Holland bereist of beschouwt, wordt smartelijk getroffen door het groot aantal Roomschgezinden. Is niet het drijven der oude Remonstranten, dat de jeugdige kerk belette haar frissche kracht aan de toebrenging der buiten staanden te wijden, daarvan de dieper liggende oorzaak2)?

geschillen saam te stellen. Trigland 921 v. De 1ste der vergaderingen bij Brandt II 275. De 2de bij Trigland 689, Brandt 430. De 3de bij Trigland 921, Brandt 459. Die van Arnst. en 'sGrav. bij Brandt 464 en 462. V. d. Kemp 131 v., 147—1511, en over Rem. vergaderingen 150—15H, onlusten tusschen de partijen in steden en dorpen 15H—171, oproer te Ainst. Febr. 1617 misschien door Remonstranten uitgelokt 172—174. Over de onwaardige bejegening van een Rem. pred. Sopingius en een voornaam gemeentelid Rem Bisschop te Ainst., beter Regenboog 223—228 en 230 238, acte van linie der Remonstranten 248 —250, kerkelijke misdaden aan Oldenbarnevelt in zijn vonnis ten laste gelegd :135—337. Dr. W. Geesink, Calvinisten in Holland, Rott. 1*87, De doleerende kerk van Rotterdam (1611—1618).

22) De traditioneeie beschouwing nog bij Al. Scbweizer, Die protestantischen Centraldogmen iu ihrer Entwicklung innerhalb der reformirten Kirche, 2 llallten, Zürich 185'f—'56, Zweite Hallte S. 82: „Zwar der durch dreissigjahrige treue Dienste hochverdiente Grosspensionarius Oldenbarneveld und Grotius arbeiteten eifrigst für duldsaine Vertraglichkeit".

23) Het Ai ininianisme leidt bovendien naar Rome, en bevat in kiem de leeringen der Revolutie. Groen v. Prinsterei, Maurice et Barnevelt, p. CCV— CCXXI1. De beroemde Grotius is de vertegenwoordiger, Tocqueville de historicus en profeet de/.er ontwikkeling. De analogiën \un Grotius met Rome en de Revolutie zijn duidelijk. Riadpleeg zijn geschriften. Prof. Dr. R. Fruit), Hugo de Groot en Maria van Reigersbtrgh, in De tachtigjarige oorlog VI 249—252. Mgr. Broere, De terugkeer van llugo de Groot

Sluiten