Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de vergadering den naam der Dordtsche synode weg. „Nomina sunt odiosa". [Namen zijn hatelijk].

Ziedaar das de beslissing. Een modus videndi of vergelijk tusschen twee machten die een wapenstilstand sluiten. De kerken van Zuid-Holland voeren de Dordtsche kerkenorde in. Om de Staten te sparen, doen zij het bij provisie en met naamsverzwijging. De overheid kan niet goed vinden, dat bij provisie een kerkenorde beraamd wordt. Zij wenscht dat „alle saken gelaten [worden] bij het gebruyck, dat in elcke Classe dien aengaende tot nochtoe is gevolcht". Doch zij legt zich neer bij de kerkelijke usantie, die op de Dordtsche kerkenorde zich grondt. Eerst de Fransche revolutie zou de onopgeloste vraag der heerschappij over de kerk opnieuw aan de orde stellen.

Meer dan oppervlakkig het geval schijnt te zijn is de quaestie voor ons tegenwoordig onderzoek van belang. De Gereformeerde kerk was de heerschende of publieke kerk. Haar alleen erkende en bevoorrechtte de overheid. In den strijd der meeningen en leeringen moest zij wel de Gereformeerde waarheid voorstaan. Nu was de kerkelijk gangbare kerkenorde uitsluitend de Dordtsche. Ieder andere geraakte, in Holland althans, steeds meer op den achtergrond, in het vergeetboek. Doch de Dordtsche kerkenorde hief de banier der confessie hoog op. Gedurig zien we dan ook de overheid partij kiezen, wel te verstaan tot approbatie en handhaving der Formulieren van eenigheid.

Sommige geschiedschrijvers leggen den nadruk op het niet bekrachtigd zijn der Dordtsche kerkenorde door de overheid. Dit was niet meer dan de ledige dop, die aan de kerk onthouden werd. Beter is het te letten op het wandelen der overheid in het kerkelijk spoor. Was dit niet de volle inhoud van het ei, die der kerk toeviel?

Voortijds werden jaarlijks door de classen twee of

Sluiten