Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het bestuur — gescheiden. Met betrekking tot de regeering moet de rechtsbedeeling, welke alleen door het Recht mag geleid worden, door onafhankelijke organen geschieden, terwijl de administratie, voor zoover dit niet de regeering zelf is, van haar leiding en bevelen ontvangt ^ Doch in dienzelfden staat is het leger eene instelling, die, weliswaar aan de gewone regelen gebonden, maar bovendien aan speciale voor haar gegeven voorschriften gehouden is. De rechtsbron is dan ook geen verschillende, zoowel de militaire als de civiele rechter ontleent zijn gezag aan de staatshoogheid. Niet in naam van den opperbevelhebber, maar van het staatshoofd wordt recht gesproken. Bovendien is de opperbevelhebber in constitutioneel geregeerde staten verplicht zich aan de leiding der regeering te onderwerpen, van haar afhankelijk. En nergens neemt hij deel aan de wetgevende macht, overal is hij evenals elk burger verplicht de wetten te gehoorzamen en voor zoover hij autoriteit is, te doen gehoorzamen door zijn ondergeschikten. „Denn sowie das Heer nicht etwa ein ausserhalb des Staates stehender Organismus ist, sondern, den Zwecken des Staates dienend, als eine staatliche Einrichtung, als Theil des ganzen Staatsorganismus erscheint, so ist auch die militarische Commandogewalt ein Bestandtheil der Staatsgewalt" 2). Een bestanddeel, waarvan de rechten en bevoegdheden nauwkeurig door den wetgever vastgesteld zijn. Ik laat natuurlijk de vraag rusten, of de vorst in constitutioneel-monarcliale staten tevens werkelijk opperbevelhebber kan zijn, want ook in dat geval zullen toch zijne bevoegdheden als bevelhebber verschillen van die als staatshoofd, in zooverre, dat hij in laatstgenoemde hoedanigheid met den verantwoordelijken minister aan eten opperbevelhebber bevelen geeft. Anders wordt de constitutie buiten werking gesteld.

Maar zelfs, wanneer men een oogenblik zou aannemen, dat het militaire gezag niet aan het staatsgezag zou onderworpen zijn, doch werkelijk naast dit staatsgezag zou staan, zoodat de civiele rechtsmacht uitvloeisel van het staatsgezag en de militaire justitie van het militaire gezag zou kunnen zijn, volgt hieruit nog niet, wat men gelieft te meenen. Immers men zou nog moeten aannemen, dat de militaire rechtsmacht tot haar bron — het militair gezag — in de zelfde

') Ahrens, Naturrecht, II, blz. 434. Mirxcka, t. a. p. blz. 20-27.

Sluiten