Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ambt van raadpensionaris van Holland. Als zoodanig was hjj voorzitter van de Groote Vergadering van 1651. Daarna ondernam hij zjjn laatste gezantschapsreis naar Engeland, en trok zich vervolgens terug op het door l\em aangelegde Sorgh-vliet, waar hij zjjn laatste levensjaren rustig en kalm doorbracht. In 1660 overleed hij, bemind en betreurd door de velen, die zijn werken hoogschatten.

Zyn populariteit

heeft verschillende oorzaken. Een der voornaamste is zeker wel gelegen in de geringe inspanning, die wordt vereischt om zijn verzen te begrijpen; slechts zelden nemen zijn gedachten plotseling een zoo hooge vlucht, dat men hem moeilijk kan volgen; juist integendeel tracht hij, door nog al eens dikwijls met hetzelfde aanloopje te beginnen (A. 2. vs. 2—6, 3. vs. 6—8, B. 2. vs. 7—17 enz.) ons de kleine gedachtesprongetjes gemakkelijk te maken. Bovendien zijn de beelden, die hij gebruikt, en de vergelijkingen welke hij maakt, alle ontleend aan de omgeving, die zijn lezers om zich heen zagen. (A. 1; 2; 3; 4.) Zelden vergelijkt hij het bekende met het onbekende, maar bijna geregeld doet hij juist 't omgekeerde (A. B.). Alle mogelijke voorwerpen, van de meest onbeteekenende of alledaagsche af; elke huiselijke bezigheid, tot het inmaken van groenten toe; alles wat hij in de natuur ziet, een omgewaaide boom, zoowel als een buigende riethalm (C. 2 ) of een vischje in de fuik (A 4.); kortom, alles wat hij ziet of opmerkt, kan hem aanleiding zijn tot een dichterlijke ontboezeming; uit alles weet hij wat te „halen." En ook dat deed hij geheel naar den smaak zijner tijdgenooten, met hun voorliefde voor moralisatiën.

Om het nog eens kort te zeggen: Cats was een type van den bezadigden 17e eeuwschen Nederlandschen Calvinist, en had bovendien de gave, om zijn gedachten (tevens die van bijna geheel zijn volk) in gemakkelijk te begrijpen vormen te uiten. Hij was een kind van zijn tijd; het volk begreep hem door en door, en voelde geheel met hem mee.

Sluiten