Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

selen tegen de ontworpen regeling van liet volksonderwijs zoo moyelijk, op te heffen."

Is het mij geoorloofd. Mijnheer de Voorzitter, het bezwaar waarin voorziening wordt verlangd, te preciseeren ? Ik meen dat ik daartoe geroepen kan zijn. Ik heb in de laatste twee jaren niet de grootste belangstelling het onderzoek bijgewoond van 'de ontwerpen tot, regeling van het lager onderwijs, die ons. liet een na het ander zij 11 voorgedragen. Ik heb beide keeren de eer gehad in de Commissie van Rapporteurs te zitten, en dus kennis moeten nemen niet alleen van de gevoelens, die in mijne sectie, maar van de gevoelens, die m alle sectiën waren voorgestaan, gedurende een onderzoek, dat met grooter ijver en nauwgezetheid is gepleegd, dan eenig ander, waaraan ik. gedurende mijne parlementaire loophaan. in de Kamer deel heb genomen.

\ an mijne zijde dan het punt, waarop het hier aankomt, preciseerende, vinde ik twee meeningen tegenover elkander. De eene meening, voorgestaan door weinige leden in deze Kamer, door een grooter aantal van petitionarissen buiten de Kamer, verlangt, dat volksschool en Kerk verbonden zijn; dat het lager onderwijs niet kerkelijke geloofsleer in verband gebracht, en daarvan dus afhankelijk gemaakt worde. De vrijheid daartoe heeft, voor zooveel ik heb kunnen nagaan, bij de groote meerderheid geene bedenking ontmoet. Maar het verschil begon zoodra men kwam op het gebied van het openbaar onderwijs, dat is, volgens onze Grondwet, liet onderwijs, dat van ,reye de overheid wordt ingericht en bestuurd, len aanzien van dat onderwijs achtte de meerderheid zoodanig verband en zoodanige afhankelijkheid strijdig met de Grondwet, strijdig met de roeping der overheid, strijdig met de onafhankelijkheid. die aan ieder kerkelijk geloof behoort verzekerd te blijven. Er wordt, zoo beveelt de Grondwet, overal in het Rijk van overheidswege voldoend lager onderwijs gegeven. Is nu het onderwijs met voldoende dan van geloofsleer doortrokken, dan geeft men godsdienstig onderwijs in de hand der overheid. Eu dit ware wel de sterkste inbreuk, die op de vrijheid der Kerk zou worden gemaakt.

Hoe dit verschil van meening verzoend? Volgens de meerderheid schenkt de Grondwet zelve alle mogelijke bevrediging. Zij maakt het geven van onderwijs vrij. De partikulieren, volkomen vrij in de belijdenis, ontwikkeling, uitoefening van hunnen godsdienst, kunnen ook in de scholen, die zij stichten, aan hun geloof, aan hunne kerkleer de plaats schenken, die zij noodig keuren. Hierbij is het opmerkelijk, dat zij, die nu verlangen dat de overheid het werktuig worde van zoodanige inrichtingen als zjj begeeren, vroeger mets anders schenen te verlangen dan vrijheid van onderwijs. Thans schijnt die vrijheid hare waarde te hebben verloren en wordt het verlangen uitsluitend gericht op hetgeen men van de overheid,

Sluiten