Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

velare r of brouw-/* uit te spreken, die bijna velare spirant wordt, kan als uitvloeisel van individueele gemakzucht beschouwd worden, in overeenstemming met de physieke neiging der Hollanders om meer in de keel, dan voor in den mond de klanken te vormen, maar is nu vrij algemeen geworden door erfelijkheid en navolging of mode. "Welk een machtige psychische factor bij klankverandering de zucht tot navolging is, blijkt wel hieruit, dat sommige Groningers, die van kindsbeen af de alveolare r hebben gebruikt en zeer goed kunnen uitspreken, in hun ijver om beschaafd Nederlandsch te spreken, niet als een Groninger dat behoort te doen, maar als een Hollander dat doet, zijn gaan brouwen ongeveer als (soms nog wat sterker dan) Hollanders, misschien ook omdat zij het mooi vinden, maar in elk geval zonder te weten, dat menig brouwend Hollander zijn' gewestgenoot benijdt, die nog eene alveolare r kan zeggen. Gemakzucht is dus zeker niet de eenige oorzaak van klankverandering. Wèl speelt zij ook bij het aangehaalde voorbeeld in zooverre eene rol, dat de Groninger het brouwen veel spoediger kan aanleeren, dan een Hollander in staat is, het af te leeren. Voor den laatste is eigen wil meestal niet voldoende en opzettelijk spraakonderricht noodig.

Consonantverbindingen aan 't begin der woorden zijn zeker niet gemakkelijk uit te spreken, zooals ons de eerste spreekoefeningen der kinderen bewijzen. De eerste medeklinker wordt dan dikwijls weggelaten, vooral indien beide medeklinkers ongelijksoortige mutae zijn. Eene verbinding als van ps, die aan 't Germaansch niet eigen is, maar in uit het Grieksch overgenomen woorden voorkomt, is blijkbaar voor ons volk te moeielijk. Tegenwoordig hoort men nog dikwijls pesalmen in plaats van psalmen zeggen: vroeger liet men de ]> eenvoudig weg, zoodat zelfs in de Mnl. schrijftaal salm voorkwam , evenals souter voor 't Fransche psautre (Gr. Lat .psalter), psalmodie voor sahnorlice n salterion voor psalterion. Zoo is in 't Franseh p ook vóór t verloren gegaan bij tisane (voor Lat. ptisana uit Gr. gepeldegerst) en ook vóór eene n bij

neume (uit Gr. Lat. pneuma).

} an de verbinding sf treffen wij noch in het Latijn, noch in het Germaansch voorbeelden aan. Vandaar dat het niet gewaagd is, verlies van s en verwantschap met het Grieksche crpaAAw aan te nemen, zoowel bij het Lat. fallo als bij 't Germ. fallan, NI. nallen ; en dat men het Lat /(V/es (snaren) met verlies eener s over-

Sluiten