Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Maar reeds had Kossuth, onder voorwendsel, dat Batthyany als minister niet alles alleen doen kon, tegen den raad van Battliyany zelf en van Déak doorgezet, dat de Rijksdag een commissie van zes leden benoemde, waaronder hij zelf was, om den minister, zoo het heette, te ondersteunen, in werkelijkheid om in diens plaats te treden. En toen Batthyany, op het bericht van Lamberg's benoeming, naar het leger was gereisd om daar diens komst voor te bereiden, namen de radicalen de gelegenheid waar, om den, door de afwezigheid der meeste gematigden zeer onvoltalligen Rijksdag over te halen (het was den 279ten September) tot een proclamatie, waarbij aan Lamberg verboden werd liet bevel over het Hongaarsche leger op zich te nemen, en hij, als hij niet gehoorzaamde, tot verrader werd verklaard.

Deze proclamatie verwekte te Pesth een geweldige beweging. De lagere volksklassen waren overtuigd dat er verraad werd gepleegd, dat Lamberg, wiens aankomst te Pesth reeds bekend was gewordengekomen was om het land met geweld te onderwerpen. Gewapende benden trokken in dolle opgewondenheid door de straten der stad om den ongelukkigen generaal te zoeken, die alleen naar Pesth gegaan was om over de uitvoering zijner zending raad te plegen met Batthyany, die hem in het legerkamp verwachtte. Men trof hem op de Donaubrug aan, ontrukte hem aan de nationale gardes die hem beschermden, en vermoordde hem ouder vreeselijke mishandelingen. Waarschijnlijk had zijn aanwezigheid op de brug het vermoeden verwekt, dat hij naar het door Oostenrijksche troepen bezette Ofen ging om vandaar 1 estli te doen beschieten, evenals de vrees daarvoor oorzaak was, dat de beweging bleef voortduren en niemand een poging deed om de moordenaars te straffen.

Bijna terstond daarop kwam het bericht, dat Jellachich van Stuhlweisseuburg in de richting naar Ofen was opgebroken, de gemoederen nog meer verhitten. En nog hooger steeg de opgewondenheid toen men vernam. dat het Hongaarsche leger onder geueraal Moga den 29'te" bij Velencze den aanval van Jellachich had afgeslagen. Op zich zelf weinig beteekenend (het was maar een kanonnade, en de verliezen waren zeer klein geweest), had dit gevecht groote gevolgen. Jellachich sloot een wapenschorsing en gebruikte die 0111 terug te trekken, evenwel niet in de richting van waar hij gekomen was, naar Kroatië, maar westelijk, naar Stiermarken. Daardoor liet hij zijn reserve, 10,000 man, onder generaal Rotli onbeschermd tusschen de

Sluiten