Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

heid stoorden zich daar niet aan. Het bekende //Rust is de eerste burgerplicht", scheen te Parijs en eigenlijk in geheel Frankrijk de leus te zijn geworden.

In de departementen, waar de republikeinen de meerderheid hadden, was evenzeer een zekere opwinding merkbaar geweest. De tijding van hetgeen te Parijs gebeurd was, deed die echter spoedig bedaren; alleen te Lyon ontstond twee dagen later een heftig oproer der door den gedrukten toestand der nijverheid zeer ontevreden werklieden, dat veel bloed kostte en eerst na een strijd van S uur werd bedwongen. Het werd haast niet opgemerkt; zoo weinig beteekende in die dagen in Frankrijk alles wat buiten Parijs geschiedde, vooral wanneer, zooals nu, minder staatkundige dan wel maatschappelijke belangen de drijfveeren waren.

Bij de aanvullingsverkiezingen voor de vergadering bezegelde de natie het gedrag van regeering en meerderheid; er werden uitsluitend conservatieven of liever monarchisten gekozen, zelfs in de departementen waar in Mei de socialisten de zege hadden behaald. De Montagne verloor, zelfs als de gematigde republikeinen met haar mede gingen, alle kans op een meerderheid. De reactie kon haar gang gaan.

De president wilde zich echter geenszins tot haar werktuig maken. Tocqueville, den beroemden schrijver der Democratie en Amérique, had hij overgehaald om, in plaats van den clericalen Drouin de L'huys, als minister van buitenlandsche zaken op te treden, als wilde hij aan de liberalen een waarborg geven; en niet alleen liet hij toe dat deze in de vergadering verklaarde, dat de regeering te Rome evenzeer de vrijheid der burgers als de rechten van den paus wilde handhaven, maar hij riep ook Oudinot, den bevelhebber der Romeinsche expeditie, terug en schreef in Augustus den bekenden brief aan Edgar Ney, waarbij hij aangaf wat het herstel van het pauselijk gezag beteekenen moest: algemeene amnestie, wereldlijke regeering, invoering van den Code Napoléon en een liberaal gouvernement.

Het bekend worden van dit schrijven veroorzaakte groote beweging. De liberalen kregen weder eenig vertrouwen |in hem. Daar had hij op gerekend. Hoe langer hoe meer werd hij ondoorgrondelijk en onberekenbaar. Des te meer achtte hij zich daarom voor alle partijen onontbeerlijk, als de eenige die buiten de partijen stond.

Hij vergat dat er een tijd kon komen, waarin hij daarom door alle partijen zou worden uitgeworpen.

Sluiten