Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

511

Dat was genoeg. Reeds den 4'lrn November zond de prins-president een boodschap aan den Senaat, waarbij hij een verandering in de constitutie voorsloeg, nl. een verandering van het presidentschap voor tien jaren in een erfelijk keizerschap. Het betrof, voegde hij er kenmerkend bij, vooral den vorm; in den inhoud behoefde niets veranderd te worden.

De Senaat haastte zich natuurlijk met het voorstel zich te vereenigen, en dit senatus-consult werd het volk dans sus comices voorgelegd.

Weder togen de Franschen in massa naar de stembus, en op 21 November 1852, met 7,800,000 stemmen tegen 253,000, hechtte de natie haar zegel aan het besluit van het hoogste staatslichaam.

Op den 2(le" December, den verjaardag der eerste keizerskroning, van den slag bij Austerlitz en van den staatsgreep, werd Napoleon III tot keizer der Franschen, bij de gratie Gods en den wil des Franschen volks uitgeroepen.

Met het herstel van het keizerrijk sloot de periode der reactie in Frankrijk zoowel als in Europa. In die periode zoowel als in den revolutietijd had de politiek zoozeer het leven der volken en staten vau Midden-Europa beheerscht, dat andere dan politieke invloeden zich bijna niet lieten gelden. De nationaliteitsbeweging was geheel en al een politieke beweging geworden. In de revolutie zoowel als in de reactie was elke strijd ten slotte geworden een strijd om de politieke overmacht. In Duitschland mochten enkele socialisten en communisten met de democratische republikeinen en radicalen hebben medegewerkt, van een klassenstrijd was er eigenlijk niets te bemerken geweest; de kamp was er een tusschen politieke partijen gebleven. In Frankrijk was de Februari-omwenteling eigenlijk een welgelukte journée révolutionnaire geweest; zij had het wezen van den staat zoomin aangetast als dat der maatschappij, en de pogingen der socialisten om gebruik te maken vau het gemis aan gezag dat zich tijdelijk voordeed, hadden volkomen schipbreuk geleden. Het groote Juni-oproer was een woeste uitbarsting van wanhopig geworden brood- en werklooze arbeiders geweest, waartegen de geheele overige maatschappij zich terstond had overgesteld, en die eigenlijk niets had te doen gehad met de beweging tegen de maatschappelijke orde en haar grondslag, het bijzonder persoonlijk eigendom. In Italië was in denzelfden tijd nog minder van een strijd

Politiek karakter der revolutie- en reactie-jaren.

Sluiten