Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

EERSTE HOOFDS T U K.

DE OOSÏ'EltSCHE QUAESTIE.

Terwijl de leiders der groote Europeesche mogendheden zich afsloofden om o]) hun wijze den wereldvrede te verzekeren en alle sporen uit te wisschen van de geweldige stormen die Midden-Europa hadden 1 geteisterd, begonnen zich in liet Oosten de voorteekenen van een nieuw ouweder te vertoonen.

Inderdaad waren de toestanden in het Turksche rijk van dien aard, dat zij steeds de aandacht der Europeesche staatslieden bezig hielden. Nauwelijks was daar de eene moeilijkheid uit den weg geruimd, of een andere deed zich voor. De belangen der groote mogendheden kwamen nergens lichter in botsing. Er was bijna geen enkel vraagstuk (en hoevele vraagstukken waren er niet op te lossen in het wonderlijk samenstel van landen, volken en stammen, die te zamen het rijk vormden?), waarmede niet verschillende mogendheden haar bijzondere belangen gemoeid zagen. Elke botsing kon dan ook de schromelijkste gevolgen hebben, en het doel der Europeesche diplomatie, die den wereldvrede had te bewaren, moest dus hier in de eerste plaats zijn die botsingen te voorkomen Maar hoe was dat mogelijk in een dergelijk rijk, dat sinds lang in staat van ontbinding verkeerde! Elke poging om den voortgang dier ontbinding te beletten , leidde slechts tot meerder gisting, kon tot nieuwe botsingen van belangen aanleiding geven.

Ook zonder den naijver der mogendheden was de toestand al moeilijk genoeg, veel te moeilijk voor de beheerschers van het rijk, die wel begrepen dat liet zoo niet blijven kou, maar die volstrekt niet zeker waren van de wijze, waarop verbetering kon worden aangebracht

33

Toestand van Turkije sedert het >egin der hervormingen.

Sluiten