Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Spanje's krachten zou te boven gaan, en overtuigd, dat het toch onmogelijk zou zijn tegen Engelands wil afstand van grondgebied te verkrijgen , besloot zich met de helft der vroeger geëischte schadeloosstelling, in 't geheel met 100 millioen realen (ongeveer 28 millioen francs) tevreden te stellen, en met verschillende waarborgen voor de zekerheid van Ceuta en der andere Spaansche bezittingen op de kust.

Hij zag terecht in, dat het groote voordeel van den oorlog gelegen was in de herleving van Spanje's wapenroem en in de meerdere achting, welke het thans aan het buitenland inboezemde, terwijl het verkrijgen van materieele voordeelen Spanje in vele moeilijkheden kon wikkelen. Immers ook op Frankrijk's vriendschap was niet met zekerheid staat te maken, wanneer dit zijn overwicht in Noord-Afrika kon meenen, zoo niet in gevaar gebracht, dan toch in de schaduw gesteld te zien, terwijl de les, welke de Maroccanen ontvangen hadden, hen wel voor langen tijd van nieuwe aanvallen zou terughouden. Zoo keerde hij als triumfator terug; de titel van hertog van Tetuan voor hem zeiven, en tal van andere markiezen- en graven-titels, aan de behaalde overwinningen ontleend, voor zijn generaals, bleven de herinnering aan de roemrijke kruisvaart levendig houden. Dat hij van nu af aan nog drie jaren lang rustig het land kon beheerschen, niettegenstaande de afgunst zijner vijanden natuurlijk nog was toegenomen, kon gerust op rekening van zijn zegepraal worden gesteld.

Het ligt zoozeer voor de hand, dat de eindelooze wisselingen in de staatkunde, de onophoudelijke pronunciamento's en ministerieele krisissen en eindelijk de bijna met een revolutie gelijkstaande beweging van 1854 tot '56 niet bevorderlijk konden zijn voor de ontwikkeling van Spanje, dat de opmerking haast vreemd moet klinken, dat een vergelijking der materiëele toestanden van dezen tijd met die van het vroegere tijdperk bepaald voordeelig voor den eersten uitvalt. Toch was dat niet te ontkennen. Op den eersten blik viel het waar te nemen. En de reden was niet ver te zoeken. De druk van het clericale absolutisme was weggenomen; elke poging om leven te wekken, zoowel op economisch gebied als op dat van nioreele en intellectueele ontwikkeling, werd niet meer stelselmatig onderdrukt, zooals in de tijden van Ferdinand, toen alles wat van den sleur afweek voor een revolutionnair streven werd aangezien. Thans durfde zelfs het meest reactionnaire kabinet niet anders dan ten minste den schijn aannemen van te

Spaansche koestanden na 1848.

Sluiten