Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

VOORREDE.

Onder die vakken van wetenschap, welke in onze dagen met verdubbelden ijver beoefend worden, bekleedt de geschiedenis zeker niet de laatste plaats.

Levendiger dan ooit is bij alle beschaafden en ontwikkelden het besel ontwaakt, dat het gansche menschelijk geslacht éen bewerktuigd geheel, éen reusachtig lichaam uitmaakt, welker verleden eens de kiem van het tegenwoorwoordige bevatte, gelijk in het heden weer de toekomst opgesloten ligt.

Krachtiger dan ooit dringen de vragen der belangstelling zich daarom aan eiken nadenkende op: «Wat is er in vroegere dagen op deze aarde geschied? Wie hebben hier vóór ons geleefd? Wat hebben zij niet alleen gedaan, maar ook gedacht, gevoeld en dus in den waren zin des woords doorleefd? Hoe zijn de volken, die thans de hoofdrollen op het tooneel der wereldgeschiedenis vervullen, geworden wat ze zijn? Welke oorzaken hebben andere, eens machtige natiën van dat tooneel doen verdwijnen?"

Want men gevoelt het diep: Zonder een bevredigend antwoord op die vragen kan niemand op waardige wijze beantwoorden aan de roeping, die elk mensch in zijne dagen tegenover de menschheid te vervullen heelt.

Die overtuiging heeft vele uitstekende mannen met geestdrift vervuld voor de zware taak, door hen ondernomen, om de geslachten van den voortijd weer levend en werkend te doen optreden voor de oogen van het nageslacht.

Ltie overtuiging heeft bovendien op hunne wijze van arbeiden zelve een allergunstigsten invloed uitgeoefend. Zij hekben begrepen, dat de nauwkeurigste voorstelling van de gebeurtenissen een dor geraamte, ten hoogste een onbezield beeld blijft, zoolang men niet, naast de daden en lotgevallen, ook de denkbeelden, beginselen en bedoelingen kent van hen, met wier leven men zich l»ezig houdt.

Ten gevolge daarvan heelt de geschiedenis sedert lang opgehouden eene histoire bataille, eene opsomming van veldslagen en belegeringen, eene optelling van de namen der vorsten met hunne geboorte- en sterfjaren enz. te zijn. Het volk, waaruit de helden der geschiedenis voortgekomen zijn, is door de geschiedschrijvei-s meer en meer in zijne lang miskende rechten hersteld. Ook in het leven, de daden en het karakter der meest beroemde mannen heeft men geleerd eene openbaring te zien van het eigenaardig karakter der natie, waartoe zij behoorden.

In éen woord, de historie is meer en meer geworden wat zij alleen wezen moet: eene getrouwe afspiegeling van de trapswijze voortgaande ontwikkeling van het menschelijk geslacht op elk gebied van het menschelijke leven.

Sluiten