is toegevoegd aan je favorieten.

De geschiedenis der wereld, aan het volk verhaald

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De milde leer van Zoroaster predikte wel zachtmoedigheid en eerbied voor eens menschen leven, maar de Perzische heerschers handelden meermalen, uit staatkundige berekening, in strijd met den geest van hun godsdienst, en wij zijn te eer geneigd om hun dit te vergeven, zoodra wij bedenken, dat ook in christelijke staten de milde, liefdeademende geest des christendoms niet altijd de daden der vorsten bestuurd heeft. De voorschriften van den godsdienst moesten voor staatkundige berekening wijken; de Perzische koningen namen vaak de toevlucht tot huiveringwekkende strafoefeningen, om zicli op den troon te handhaven en aan weerspannige dienaren schrik in te boezemen. Geeselslagen, het afsnijden van neus en ooren, het afhouwen van handen en voeten, liet uitsteken van de oogen behoorden volstrekt niet tot de wreedste straffen van ongehoorzame dienaren. Een woord, ja een gebaar des konings, wanneer hij den gordel van den schuldige aanraakte, was een doodvonnis; het minste vergrijp, een wensch zelfs, die in strijd was met des konings wil, kon zulk een doodvonnis ten gevolge hebben.

De doodstraf werd meestal door onthoofding voltrokken, maar reeds Cambyses voerde pijnlijker doodstraffen in: hij liet den schuldigen de huid afstroópen of hen aan het kruis nagelen. Later dacht men nog wreeder martelingen uit; wij lezen van menschen, die bij levenden lijve aan stukken gehakt, tusschen steenen vermorzeld of een jaar lang gefolterd werden, eer de dood hen uit hun lijden verloste.

Zij, die den koning het naast omringden, waren het meest aan zulke strafoefeningen blootgesteld. Hoe hooger rang hij bekleedde, die aan ongehoorzaamheid schuldig of slechts daarvan verdacht was, des te zekerder volgde de straf op de overtreding of verdenking.

De hoogste beambten, de satrapen, wien het stadhouderschap in de provinciën was toevertrouwd, werden onmiddellijk uit den weg geruimd, en — in geval eene openlijke strafoefening niet raadzaam scheen — heimelijk vermoord, zoodra zij den koning de geringste oorzaak van ontevredenheid gaven. De vrees voor straf hield de beambten in toom; om deze vrees te vermeerderen, om vooral de satrapen in de provinciën reeds te kunnen straften, wanneer zij slechts van begeerte naar onafhankelijkheid blijk gaven, wanneer zij de eerste voorbereidende stappen deden tot het plegen van hoogverraad, schiep Darius eene geheime politie. Spionnen — de oogen en ooren des konings werden zij genoemd — omringden de stadhouders en alle aanzienlijke ambtenaren. Zij berichtten den koning rechtstreeks wat zij gezien en gehoord hadden, en daar hunne mededeelingen rijkelijk beloond werden, namen zij ook wel, wanneer zij geen waar bericht hadden in te zenden, hunne toevlucht tot verdichtselen. Dit is immers ten allen tijde zóó geweest.

Om zijn stelsel van politie over het geheele land uit te breiden, bediende Darius zich van een vernuftig uitgedacht middel. Wij danken hem de uitvinding van de paspoorten.

Alle reizigers moesten zich aan een politie-toezicht onderwerpen; op alle groote heirbanen, die in het internationaal verkeer niet vermeden konden worden, vooral aan den ingang der passen, die over de gebergten voerden, waren kasteelen gebouwd, waarin een garnizoen was gelegd, op welks trouw men volkomen staat kon maken. De bevelhebbers dier troepen mochten niemand laten passeeren, die niet door behoorlijke bewijsstukken aantoonde, dat hij geen verdacht persoon was. Alle brieven, welke de reizigers bij zich droegen, moesten den bevelhebbers ter hand worden gesteld en werden door hen gelezen. Hierdoor kon de koning er op rekenen, dat niets belangrijks, waar het ook in zijn rijk voorviel, hem verborgen bleef.

Bij het ontdekken van eene samenzwering kwam alles aan op den spoed, waarmede men tijding ontvangen kon. Om in deze behoefte te voorzien werd eene koninklijke posterij opgericht, en opdat deze zonder oponthoud haar weg zou kunnen vervolgen, liet Darius het gansche land met voortreffelijke lieir-