Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

544

Sophocles' dichterlijke werkzaamheid. Euripides.

huilen den gang der handeling toe, en de verbeteringen, door hem in liet drama aangebracht, waren van zooveel belang, dat Aeschvlus zelf die erkende, en dat hij zich in zijne beste gewrochten naar het voorbeeld van zijn jongeren mededinger richtte.

Sophocles bezat als dichter eene buitengewone vruchtbaarheid; sommigen verbalen dat hij 113, anderen zelfs dat hij 130 treurspelen gedicht heeftZeven daarvan, van welke zijne Antigone het meest beroemd is, zijn voor ons bewaard gebleven. Zijne werken hebben den kunstzin der Atheners gedurende de dagen van Pericles ongetwijfeld zeer verhoogd. Pericles, de vriend van Sophocles. ondersteunde dezen met alle hem ten dienste staande middelen en zeker heeft de talentvolle staatsman niet weinig er loe bijgedragen orn aan de stukken van dezen dichter dat rijpe en afgewerkte mee te deelen. waardoor zij zich onderscheiden.

Na Sophocles, den vriend en mede-strateeg van Pericles, volgde onniiddelijk Euripides, van wien wij reeds hier melding moeten maken, ofschoon het tijdperk van zijn hoogst'en roem niet binnen de grenzen van de dagen van Pericles valt. Euripides was op den dag van den zeeslag bij Salamis uit eene aanzienlijke familie geboren en had eene voortreffelijke opvoeding ontvangen. Reeds vroeg had hij het stelsel van den wijsgeer Anaxagoras omhelsd, als jongeling en man was hij met warme geestdrift voor de werkzaamheid der sophisten bezield; al zijne werken dragen dan ook den stempel van deze wijsgeerige studiën.

Meesterlijk verstond hij de kunst menschelijke hartstochten en menschelijke ellende te schilderen; in wél gekozen taal en aangename vormen poogde bij ook in de poëzie de belangen der wijsbegeerte te bevorderen, door aan zijne helden en goden alle menschelijke hartstochten en zwakheden toe te kennen en den verouderden volksgodsdienst aan te tasten. Zijn levensloop was alles behalve gelukkig; de critiek bespotte hem. zijne vijanden vervolgden hem en droegen eindelijk de schuld van zijn dood. Van Euripides is de proloog ol voorrede afkomstig, waardoor den toeschouwer reeds bij hel begin der voorstelling het standpunt aangewezen werd, waarop hij zich bij de beoordeeling van het stuk plaatsen moest. Daarenboven vermeerderde hij het aantal der tooneelspelers en breidde hij de samenspraak uit.

Het Grieksche drama heeft op de ontwikkeling van het volk een schier onberekenbaren invloed uitgeoefend. De schouwburgen, die ook voor hel houden van volksvergaderingen gebruikt werden, waren zeer ruim en werden steeds door duizenden toeschouwers bezocht. Een halve cirkel met trapsgewijs opklimmende zitplaatsen was voor de toeschouwers bestemd; hiervóór trof men de orchestra aan. in welker midden een altaar van Dionysus stond; de orchestra diende voor het koor, het tooneel werd gevormd door een langwerpig vierkant met drie deuren in den achtersten wand. De decoraties waren hoogst eenvoudig en onbeweegbaar; de werktuigkunde verkeerde toen nog in het tijdperk harer eerste kindsheid.

De oude Grieken legden zich er veel minder op toe door oogverblindende uiterlijke voorstellingen, dan wel door de innerlijke waarde der dichtwerken invloed op de menigte uit Ie oefenen. Hierom hinderde het ook niemand, dat de tooneelspelers altijd maskers droegen en dat de vrouwenrollen altijd door mannen vervuld werden; want vrouwen mochten nooit in de tragedies optreden; langen lijd was het haar zelfs niet vergund de opvoering bij te wonen.

De tooneelspelers droegen steeds slepende gewaden en cothurnen, d. ihooge schoenen. De koren, waaraan in het Grieksche tooneelspel zulk eene belangrijke rol toebedeeld was, bestonden uit vrije burgers; de een of andere rijke man voerde hen aan en zocht, gelijk wij reeds vroeger meedeelden, door het koor op de kostbaarste wijze uit te rusten, een beroemden naam en de gunsl des volks te verwerven. Hiervoor werd hem dan ook door de uit de stammen gekozen rechters de prijs — een met den heiligen wollen band omwonden eerekrans, — uitgereikt.

Sluiten