Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Gevolgen van Pericles' dood. Nicias. Zijn rijkdom en karakter. 501

volksman Pericles door een niet minder talentvol koning was ingenomen en wanneer deze in zulke gevaarlijke tijden de ongen gesloten had.

Pericles liet een van alle zijden door vijanden omringden staat achter, die in den strijd, welke hem te wachten stond, zich op geen enkelen bondgenoot verlaten kon, welks schatkist uitgeput was, welks bevolking in de diepste ellende verkeerde. De pest had den eerbied voor de wet ondermijnd, ja liet volk gedemoraliseerd; alle klassen der bevolking waren den oorlog moede en toch bestond er geen middel om daaraan een eind te maken, zonder hun volksbestaan prijs te geven. Van binnen woedde de strijd der partijen, die ook in eene monarchie niet achterwege pleegt te blijven, de strijd tusschen een ouden adel, die zich slechts met tegenzin aan de wet onderwierp en in stilte zijne voormalige heerschappij terugwenschte, en eene radicaal democratische partij, die besloten had de rechten des volks met stipte trouw aan hare beginselen uit te breiden. Indien in zulk een staat een koning, die zich door uitstekende talenten en eene groote mate van geestkracht onderscheidde, wiens machtige hand in staat was alles, wat zich tegen hem verzette, in bedwang te houden, die als zegevierend veldheer met schitterenden uitslag de buitenlandsche vijanden bestreden had, gestorven was en zijne plaats aan een onbekwaam opvolger had overgelaten, welk een lot zou dan wel ziin rijk getrollen hebben?

In zulk een toestand nu bevond zich Athene. Onder de volksleiders was er niet één, die in staat mocht heeten Pericles te vervangen, niet één, die bij machte was de partijen in lijden van gevaar te vereenigen. De oude aristocratie dacht ernstiger dan ooit aan hef herwinnen van hare verloren macht, voor het oogenblik onderwierp zij zich nog wel aan de democratische wetten' maar zij was er op bedacht de eerste gunstige gelegenheid de beste tot bereiking van haar doel aan te grijpen. De edelen sloten geheime overeenkomsten, zij beloofden elkaar • wederkeerig te ondersteunen, opdat de aanhangers der aristocratie met de belangrijkste ambten bekleed zouden worden. Hunne pogingen werden door de gewoonten des volks begunstigd. Ofschoon elk staatsambt voor iederen burger toegankelijk was, had het volk zich toch er aan gewend zijne leidslieden steeds uit de hoogste standen der maatschappij te kiezen, hun de hoogste ambten op te dragen, hen aan het hoofd van den staat te stellen.

De strategen, bij voorbeeld, behoorden altijd tot den oudsten adel; dat was ook het geval met den man, die geroepen werd om na den dood van I encles den grootsten invloed te Athene uit te oefenen, dewijl bij door den adel en alle vermogenden ondersteund werd en bij het volk bemind was de rijke Nicias.

Nicias ging voor den rijksten man van Athene door. In zijne uitgestrekte mijnwerken arbeidde een groot aantal slaven, die het zilver voor hem uit de diepte te voorschijn brachten. Met eiken dag groeiden zijne schatten aan, want bij verstond de kunst voor hunne vermeerdering zorg te dragen. Ofschoon volstrekt niet gierig, was hij toch een goed financier, die met zijne bezittingen wist te woekeren. Hij verhuurde zijne slaven als arbeiders aan de minder gegoeden, die geene slaven konden koopen en onderhouden, en trok hieruit aanzienlijke inkomsten, zonder dat de anders zoo trotsche adel hem hiervan een verwijt maakte.

Nicias was een man, op wiens naam niet de minste smet kleefde. Hij had zich als veldheer aan de zijde van Pericles wel niet door schitterende daden onderscheiden, maar zich toch een bekwaam aanvoerder betoond. Hierom werd hij na den dood van Pericles vijf jaren achtereen tot veldheer verkozen. Ook 111 het bestuur van den staat was hij niet onbedreven, en zoo hij al geene wegsleepende welsprekendheid bezat, toch oefende hij in de volksvergadering een niet te versmaden invloed uit. Doch zijne sterkste aanbeveling was zijn rijkdom. Geen ander Athener had bij de liturgieën het volk op zulke prachtige

STR£CKITSS. I. 3g

Sluiten