Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

beginsel zóó ver, dat zij zelfs aan de zekerheid van den twijfel begonnen

Zulk eene zuiver ontkennende wijsbegeerte, die niet de minste bepaalde uitkomst opleverde, moest wel een vernietigenden invloed op den ouden volksgodsdienst uitoefenen. Op dit sloopingswerk werd de kroon gezet dooi de zoogenaamde heilige geschiedenis van Euhemerus van Sicilië. Euhemerus die in het begin der :ic eeuw v. C. leefde, beweerde dat hg op een verdicht eiland Pancliaea in een tempel eene reeks van opschriften ontdekt had, lij «af die voor eeuwenoud uit en bewees door middel daarvan, dat alle liiieksche «oden: Zeus, Apollo, llermes, Poseidon, enz., slechts menschen waren, tot den rang van goden verheven, wier daden in het kleed der sage waren «ehuld. De geheele godenwereld was, volgens hem. slechts een voortbrengsel van bedrog, berekend op het onverstand der menschen. „ •. .

Deze heilige geschiedenis moest het geloof aan de goden van allen idealen «rondslag berooven en het tot een ijdel goochelspel verlagen. Dewijl Euhemerus de kunst verstond zijne geschiedenis in den volkstoon te schrijven en haar op te smukken met zulke romantische bijzaken, als met den smaak \an het volk overeenkomstig waren, gelukte het hem, zijn boek spoedig ingang te verschaffen in alle op letterkundig gebied ontwikkelde kringen; het deed daar eene krachtige uitwerking, ofschoon de leugens, daarin vervat, spoedig

genoeg aan het licht kwamen. , ,

Het grove bedrog, waaraan Euhemerus zich schuldig maakle, stelt den heerschenden geest van dien tijd op eene merkwaardige wijze in he licht. Alle eerbied voor de waarheid was verdwenen; dit gebrek openbaarde zich het sterkst in werken van geschiedkundigen aard.

Na Thucvdides, die de geschiedenis van den Peloponnesischen ooilo0 met ernstige liefde tot de waarheid geschreven had en zich slechts zelden dooi menschelijke zwakheid tot partijdigheid had laten verleiden was ^™°P '0'1 reeds mei eene veel partijdiger beschrijving van de geschiedenis op0etieden. Wel had hij met schitterende kleuren de gebeurtenissen geschilderd, maai zich bij die voorstelling overal door zijne ingenomenheid met de Spartanen laten besturen; bij hem ontaardde de partijdigheid reeds in een opzettelijk verzwijgen van die teiten, welke aan hel door hem beoogde doel in den

W6° Zijne navolgers, wier werken, op enkele brokstukken na, geheel verloren „esaan, en daarom alleen in zooverre van belang zijn, als zij door latere geschiedschrijvers als bronnen zijn gebezigd, gingen in die richting nog, vere.. In den tijd van Alexander en diens veldheeren vernederde de geschiedenis zich tot de veile dienares van de machtigen der aarde; het eenig doel jan baar streven was. dezen te verheerlijken en hunne daden in het schitterendste licht te stellen. Van eene waarlijk geschiedkundige opvatting, van eene.r"llP en grootsche voorstelling der wereldgebeurtenissen wisten de latere historieschrijvers niets; velen hunner namen geheel ongegronde anecdoten en sa0en in hunne werken op en gaven die voor geschiedkundige waarheid uit. Uoor sprookjes en verdichtsels van de zonderlingste soort poogden zij den smaak hunner tijdgenooten voor wonderverhalen te bevredigen. Zoo schroomden Megasthenes, Daimaclius, Onesecritus en Nearehus niet, den Grieken te verhalen , dat zij in Indië volken aangetroffen hadden, van welke sommige slechts drie span lang waren, terwijl andere daarentegen eene lengte van negen \oet hadden; zij beuzelden zelfs van een volk. hij hetwelk de mannen noch^neus noch mond en slechts één oog bezaten. Het is voor den ^hi^orscher eene zware, schier onoverkomelijke taak, door den bolster dier 0

heen tot de kern der werkelijke geschiedenis door te dringen.

Slechts bij een door en door ontaard volk kan zulk eene beschiij\mn \an de geschiedenis plaats vinden; maar de Grieken van dien lijd waren dan ook geheel ontaard, zij hadden hunne beste krachten in uitspattingen van a i •

Sluiten