is toegevoegd aan je favorieten.

De geschiedenis der wereld, aan het volk verhaald

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het schuldrecht, dat altijd nog streng genoeg was gebleven, tot de vergunning om vereenigingen te vormen, tot de bepaling, dat de huisheer meester zou zijn in zijn eigen huis en daarin nooit zou mogen gevangen genomen worden.

Tegen de uitspraken der magistraten gaven de wetten den burger hoegenaamd geene bescherming aan de band, alléén het beroep, dat men op hel volk kon doen, verzekerde hem legen de willekeur der overheidspersonen.

Vormde reeds dit gebrek aan persoonlijke vrijheid een groot onderscheid tusschen de republikeinsche regeering te Rome en die in Griekenland, nog een ander belangrijker verschil bestond daarin, dat een eigenlijke priesterstand, die in Rome in het hoogst aanzien stond, in Griekenland geheel gemist werd. Een priesterstand, waarin aanvankelijk uitsluitend patriciërs, later ook aanzienlijke plebejers werden opgenomen, die langen tijd in het bezit van de rechtsgeleerdheid bleef, en bij iedere politieke daad, bij iederen veldslag, bij iedere keuze, zoowel in oorlogs- als in vredestijd, geraadpleegd werd, moest wel hij het strenge godsdienstige geloof des volks eene geduchte machl ontwikkelen en den schadelijksten invloed uitoefenen.

Het zou bij den gewichtigen invloed, dien de godsdienst op het staalkundig leven uitoefende, niet onbelangrijk zijn, de geschiedenis van de ontwikkeling der godsdienstige begrippen in het tijdvak, dat wij behandelen, na te gaan. maar helaas, daartoe ontbreken ons de bronnen; alléén dit weten wij, dat de vereering van Grieksche goden te Rome hoe langer zoo meer veld won.

De invloed der Hellenen op den godsdienst deed zich merkbaar genoeg voelen, hoewel wij de opname dier Grieksche elementen niet stap voor stap kunnen aanwijzen; dal die invloed zich al zeer vroeg heefl doen gelden, blijkt ons ten duidelijkste uil het bouwen van tempels voor Grieksche goden, uit de gezantschappen, die naar het orakel van Delphi gezonden werden, en uit vele volkssagen, die eene Grieksche afkomst verraden.

Hoe meer de Romeinen bij hunne oorlogen in het zuiden met de sleden der Grieksche koloniën in aanraking kwamen, des te meer drong ook de Grieksche geest onder hen door. Te Rome maakten de voorvaderlijke gewoonten voor Grieksche zeden plaats. Op het voorbeeld der Hellenen richtte men standbeelden op voor verdienstelijke mannen; gebruikte men vroeger de maaltijden zittende, nu strekle men zich daarbij op rustbedden uit. Rij de openbare spelen werden de overwinnaars in den wedstrijd met palmtakken gekroond, hij drinkgelagen verkoos men een tafelkoning, wiens bevelen door de dischgenooten stip! moesten worden opgevolgd, ook waren de reizangen, die men te Rome hoorde weergalmen, van de Grieken overgenomen.

De kennis van de Grieksche taal was voor de staatslieden een vereischte. De Romeinsche gezant Lucius Poslumius kon Ie Tarente, ofschoon hij die taal nog niet geheel machtig was, zonder tolk voor de volksvergadering optreden, en Gineas hield in den senaat, eene rede in de Grieksche laai, die de senatoren zeer goed verstonden. De oude geschiedschrijvers voeren deze voorbeelden aan, niet als eene bijzonderheid, maar als iets, dat van zelf sprak; naar hun oordeel was het een vereischte, dat de Romeinsche legerhoofden en staatslieden Grieksch konden spreken en verstaan.

In weerwil van dien invloed der Grieken hadden de Romeinen tol op den tijd, waarloe wij nu genaderd zijn, hun oorspronkelijken eenvoud niet verloochend, zelfs de aanzienlijke edelen leefden nog als eenvoudige burgers. Scherp geteekend wordt dit tijdvak in dit opzicht door het verhaal, dat de SaLiijnsche gezanten den met zooveel lauweren gekroonden Manius Curius Dentatus op eene houten bank hij het vuur vonden zitten, juist bezig een maal knollen te koken.

De latere wereldstad Rome had, nu ze nog in hare wording verkeerde, geheel het aanzien van een armzalig dorp; de huizen waren van ellendige planken daken voorzien, de stralen voor het grootste deel ongeplaveid; eerst nadat de oorlogen tegen Pyrrhus geëindigd waren, sloop eene verbazende