Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

waarbij de beeltenissen der goden op bijzondere wagens werden rondgevoerd. ook aan Caesar gelijke eer zou worden bewezen.

De handelingen van Caesar kwamen thans geheel overeen met de hulde die men hem als aan een vorst bewees; hij vaardigde als senaatsbesluiten wetten uit, die nooit in den senaat waren aangenomen, van welke zelfs niet één senator iets wist, en benoemde de beambten gebeel naar willekeur, al liet bij dan ook voor den blooten schijn eene volksstemming plaats grijpen, waarvan de uitslag immer met zijn wil overeenkwam. De tribunen werden door hem benoemd ot ontslagen, en de betrekking van stadhouder in de verschillende gewesten aan zijne vrienden geschonken; te straffen of genade te schenken hing geheel van zijne willekeur af, kortom, hij was een despotisch vorst. Tevens riep bij gewichtige ondernemingen, die van duurzaam nut voor den staat konden zijn, in het leven: ondernemingen, die echter grootendeels onvoltooid bleven, omdat de man die haar ontworpen had. alleen in staat was ze door te zetten, doch zijne aanhoudende oorlogen vergunden dezen daartoe niet den noodigen tijd.

Rome moest opgeluisterd worden door prachtige huizen; over de Apennijnen heen moest een ontzaglijke weg de Adriatische en Tyrrheensche zee verbinden, de Pontgnsche moerassen moesten worden drooggemaakt en herschapen in vruchtbare landouwen, de landengte van Corinlhe moest doorgegraven worden, om daardoor een nieuwen waterweg aan te leggen; eene uitgebreide bibliotheek moest Rome tot middelpunt van alle wetenschap maken, een nieuw wetboek de rechten en verplichtingen der burgers regelen en eindelijk stelde Caesar zich nog kort voor zijn dood ten doel, den oorlog tegen zijne tegenstanders opnieuw te beginnen, hen aan het Romeinsche rijk te onderwerpen. en daarna de grenzen van het rijk voor goed te bepalen. Hoegrootsch al die plannen ook mochten zijn, hoe onvermoeid Caesar zijne krachten ook inspande om ze door Ie zetten en hoe gewichtig zij voor de ontwikkeling van den staat waren geweest, toch konden zij bij het volk niet opwegen tegen het verlies der vrijheid. Onder de Romeinsche burgers, hoe diep gezonken zij ook waren door overdaad en zedeloosheid, hoezeer verdeeld in het staatkundige, ten gevolge der onafgebroken burgertwisten, leefde toch nog altijd de liefde voor de republiek en de oude haat tegen het koningschap voort, die door de herinnering van hun roemrijk verleden telkens verlevendigd werden.

De ontevredenheid en verbittering tegen Caesar was algemeen. Wel durfden de republikeinen zich niet openlijk verzetten, doch heimelijk morde men tegen den tiran. A\aar Caesar zich vertoonde, werd hij niet meer met gejuich begroet, integendeel, men trok zich terug. Dikwijls vond men des morgens aan de muren bittere schimpdichten op den nieuwbakken koning geheclit. In de geschriften van dien lijd werd Cato's heldendood met bovenmatige bewondering verheerlijkt, juist wijl de vrijheid van spreken en schrijven aanbanden lag, en bet volk zelf tusschen de regels kon aanvullen wat de schrijver niet openlijk durfde uitspreken. Geen wonder dus, dat iedere scherpe aanval op Caesar welgevallig was, dat in den schouwburg iedere zinspeling op de republiek daverend werd toegejuicht.

Met iederen dag toonde Caesar duidelijker dat hij de republikeinsche vormen, welke hij tot heden geëerbiedigd bad, gaarne wilde afschaffen. Onverholen sprak hij het uit, dat de republiek, zonder het purper, voor hem niets was dan een ijdele klank. Maar hierdoor krenkte hij zelfs diegenen, die, al ontzagen zij zich dan ook niet, den geest der republiek te onderdrukken, de vormen nogtans in wezen wilden doen blijven. Zulke menschen waren er toen in Rome en vooral in den senaat in grooten getale.

Toen Caesar den senaat eens voor den tempel van Venus ontving, bleef hij zitten, en bewees den senatoren niet meer de gebruikelijke eer, door voor hen op te staan. Zeer wel wist hij, dat hij hen door zulk eene veronachtzaming beleedigde, doch hij was reeds zoo ver gekomen, dat hij zich om dien kruipenden hoop niet meer bekommerde.

Sluiten