Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vaardig te ontbinden. Vroeger was elke bruiloft door groote feesten opgeluisleid; de pontifex maximus en de Hamen dialis hadden aan die plechtigheid een godsdienstig karakter bijgezet; al hadden de oude ceremoniën, hel gemeenschappelijk breken van het brood, hel samenleggen van de handen, de plechtige optocht, waarbij de bruid uit de woning baars vaders naar die van haar bruidegom werd overgebracht, enz. ook iets aartsvaderlijks, toch dienden zij om aan den huwelijksband in het oog des volks eene hooprere wiidin" te schenken. J D

Boven zulke vooroordeelen achtten reeds ten lijde van Augustus de meeste aanzienlijke Romeinen zich verheven en ofschoon zij nog voor een deel bij de in zwang gekomen vrijerij voor het sluiten van het huwelijk (de coëmtio), eenige der oude vormen in acht namen, van eene godsdienslige sluiling van den echt wilden zij toch niets meer weten, daar deze in hun oog niets meer was dan ieder ander burgerlijk contract.

Ten gevolge van deze zienswijze kwam dan ook het huwelijk bij verjaring meer en meer in gebruik; hel werd als gesloten beschouwd, ingeval de vrouw een jaar lang onafgebroken bij den man ingewoond had. Ook de burgerlijke overeenkomst, waarbij bepaald werd, dal de vrouw de vrije beschikking over haar vermogen behield en niel onder de voogdij van haar echtgenoot, maar onder die van heur vader of voogd bleef, werd des te veelvuldige!' aangegaan, naarmate rijke erfdochlers meermalen de Ireurige ondervinding opdeden, dat hare mannen haar vermogen aan lichtekooien verkwistten.

Dat de mannen er bij hunne vrouwen nog minnaressen op na hielden, was eene zaak geworden, die van zelf sprak; aan huwelijkstrouw geloofde niemand meer, noch onder de mannen, noch onder de vrouwen, want ook dezen volgden natuurlijk het voorbeeld, door hare echtgenooten baar gegeven, men onbeteugeld als de mannen gaven zij zich aan de schandelijkste uitspattingen o\er. De huwelijksband had alle hechtheid verloren; hij werd met de grootst mogelijke lichtvaardigheid ontbonden; geen enkele hinderpaal stond uen echtscheidingen in den weg en deze waren zoo algemeen in zwang gekomen, dat eene oogenblikkelijke aandrifl der zinnelijkheid voldoende was om een huwelijk te doen sluiten of ontbinden. — Maar zelfs die losse band was voor een groot deel der mannen nog te knellend, dewijl immers de opvoeding van wettige kinderen en de vestiging van eene huishouding hun toch allijd nog eenige lastige plichten oplegde. Was het ongehuwde leven vroeger door de openbare meening veroordeeld, thans kwam het algemeen in zwang. °

De algemeen heerschende zedeloosheid nam in zulk eene mate de overhand, dat Augustus voor bedenkelijke gevolgen beducht was. Vooral was de onder alle standen toenemende afkeer van hel huwelijk in zijn oog gevaarlijk voor liet welzijn van den staat. Reeds in het jaar 18 v. Chr. stelde hij strenge straffen op echtbreuk, verkrachting en legennaluurlijken wellust, ja zelfs op een ongehuwd leven en trachtle hij door het beloonen van de huisvaders hel sluiten van huwelijken Ie bevorderen. In hel jaar 9 na Chr. werden de belooningen nog verhoogd, doch zonder eenig gevolg, want zij konden niel zoo groot zijn, dat zij de mannen met den lasligen huwelijksband verzoenden en de bedreigde strafbepalingen schrikten niemand af, daar zij slechts zelden toegepast konden worden. Augustus zelf gaf aan zijn volk in dit opzicht een zeer slecht voorbeeld door hel lichtvaardig sluiten en ontbinden van huwelijken en door zich over te geven aan zinnelijke uitspattingen. waarvan geheel Rome den mond vol bad. Wanneer deze aan Scribonia den scheidbrief toezond en zich door Tiberius Claudius Nero diens gemalin Livia liet afstaan; wanneer hij naast deze een groot aantal minnaressen had, die door de al té dienstvaardige Livia zelf voor hem uitgezocht en in zijne armen gevoerd werden; wanneer zijn stiefzoon Tiberius van zijn geliefde echlgenoot gescheiden werd, alleen opdat hij Julia zou kunnen huwen; wanneer des keizers eigen dochter

Sluiten