Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

genikt. Te Rome alleen stierven, naar men verhaalt, dagelijks ongeveer 2000 mensclien. °

Marcus Aurelius gaf in dezen treurige» toestand blijken van evenveel wijsheid als geestkracht. Wal hij voor het oogenblik niet met geweld verkrijgen kon, zocht hij langs den weg der onderhandeling te bewerken. Om den bond der Marcomannen te ontbinden, knoopte hij met de verschillende volken, die er toe behoorden, afzonderlijke onde ' indelingen aan. Sommige stammen wist hij te winnen door schitterende gedenken, waardoor hij zelfs teweeg bracht, dat zij hunne soldaten bij zijne legioenen deden inlijven. Aan andere volken wees hij woonplaatsen in de Romeinsche provinciën aan. Doch slechts \oor een korten lijd gelukte liet hem, hierdoor den vrede te herstellen. Weldra drongen de Marcomannen ten tweedenmale over de grenzen en thans bewees de keizer dat hij ook krachtig het zwaard wist te hanleeren. In per*1°°'' voerde hij in meer dan eenen veldtocht de Romeinsche legioenen teiren de Marcomannen aan; meer dan ééne schitterende zegepraal werd door hem behaald en door eene hem ter eere opgerichte zuil vereeuwigd. In weerwil hiervan was Marcus Aurelius toch niet bij machte om op den duur de rusl te handhaven. De overgroote vermoeienissen, aan die lastige veldtochten verhouden. ondermijnden zijne gezondheid. Den 17™ Maart van het 180 stierf de voortreffelijke keizer, eerst 59 jaren oud, te Vindobona (Weenen . Zijn dood was een onherstelbaar verlies voor het Romeinsche rijk.

TACHTIGSTE HOOFDSTUK.

Terugblik op de geschiedenis van den keizertijd Uiterlijke glans en innerlyk bederf. Eenheid zonder vrijheid Republikeinsche vorm der staatsregeling bij eene onbeperkte alleenheerschappij. Lichtzijde der keizerlijke regeering. Voordeelen uit de eenheid des rijks voortgevloeid. Latijnsche en Grieksche taal. Verbreiding der beschaving. Het oude Rome. Het veld van Mars. De gebouwen en tuinen l)e winkels. Rome, het middelpunt van de wereldmonarchie. De vreemdelingen en hun verkeer te Rome Rome bij nacht. De heeren der wereld een volk van slaven. De senaat. Verbastering van den adel. De keizerlijke dienaars. De vrijgelatenen De ridderstand. Het volk. Kooplieden en handwerkslieden. Kunstenaars en geleerden. Ontaarding der geheele natie. Het leger. Kunst en wetenschap. Het zilveren tijdperk der letterkunde. Annaeiis Lucanus. De satyrendichters. Persius Flaccus. Juvenalis. Martialis. Luciauns. Seneea. Quinctilianus. Plinius de Jonge. Tacitus. Suetonius. De nieuwsbladen. Plinius de Oude. De Grieksche letterkunde. Plutarehus. Epictetus. Arrianus. Galenus. Ptolemaeiis Pausanias. Philo Josephus

Sinds de troonsbestijging van Vespasianus was het Romeinsche wereldrijk zoo gelukkig geweest, eene reeks van vorsten Ie bezitten, die — met uilzondering van Domitianus — niet van rqgentendeugden ontbloot waren, van welke zelfs twee, de beide Aulonijnen, door hunue regeering zich groolen roem hebben verworven.

Met den dood van Marcus Aurelius vangt een nieuw tijdperk aan en wij moeten derhalve hier een oogenblik stilstaan, om een blik achterwaarts op den inwendigen toestand van liet Romeinsche rijk gedurende den keizertijd Ie werpen.

, .. ,Pe keizertijd is door de geschiedschrijvers op zeer verschillende, ja tegenstrijdige wijze beoordeeld. Deze schildert dit tijdperk af als de schitterendste

Sluiten