Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Tocht over de Alpen. Slag bij Marignano. Milaan veroverd.

sterker vijand verdedigen konden, bevond Frans zich in groote verlegenheid; hieruit werd hij echter verlost door den ouden condottiere Trivulzio, die de voetpaden door het gebergte zeer nauwkeurig kende. Terwijl een legerafdeeling voor de leus naar den Mont Ceiiis en den Morit Genèvre oprukte, voerde Trivulzio een groot deel der troepen langs hoogst moeilijke en gevaarlijke paden, die in het oog der Zwitsers voor den overtocht van een leger geheel onbruikbaar waren, over de Alpen.

Wel ontvingen de Zwitsers omtrent de bewegingen des vijands herhaaldelijk berichten, doch zij sloegen daaraan geen geloof, voordat eene Milaneesche afdeeling ruiterij bij Villafranca door de Franschen overvallen en verslagen was. Daar het thans te laat was om den marsch der Franschen te beletten, trokken zij naar Novara terug.

Frans I knoopte terstond nieuwe onderhandelingen aan met den eenigen vijand, die hem gevaarlijk kon worden. Alleen de Zwitsers loch beschermden hertog Maximiliaan Sforza, wien noch de keizer noch Ferdinand de Katholieke hulptroepen gezonden hadden. Wel gelukte het den Franschen onderhandelaars niet, alle Zwitsers voor den vrede te winnen, maar zij behaalden loch een belangrijk voordeel. Zij bewerkten, dal een deel der over de Milaneezen ontevreden Zwitsers naar hunne vaderlandsche bergen terugkeerde. Hoe belangrijk dil feit voor de Franschen was, bleek weldra in den beslissenden strijd, die den 13en en li1"" September 1515 bij Marignano ontbrandde.

De door den aftocht hunner ontrouwe landgenooten zeer verzwakte Zwitsers waren nauwelijks half zoo sterk als de Franschen, die door hunne meest beroemde veldheeren aangevoerd werden en in wier gelederen onder anderen ook (iayard, de ridder zonder vrees of blaam, streed *). In weerwil hiervan vochten de Zwitsers met zulk eene onstuimige woede, en onvergelijkelijke dapperheid, dat zij aan den avond van den eersten dag overal in het voordeel waren. Eerst toen legen het midden van den tweeden dag een Venetiaansch leger onverwacht den Franschen Ie hulp kwam, wendde de kans der Zwitsers, die door hunne bovenmenschelijke inspanning van twee dagen uilgepul waren. Toch wankelden zij niet. Nu liet Trivulzio de dammen die de rivier de Sambro insloten op meer dan eene plaats doorsteken. Weldra stonden de Zwilsers tot aan de knieën in het waler. Nu moesten zij zich wel terugtrekken.

Zij lieten in Milaan eene bezetting van 1500 man achter en keerden naar hun vaderland terug, zonder verder verontrust te worden door de Franschen, die gaarne den wel overwonnen, maar nog altijd geduchten vijand, zoo noodig, gouden bruggen zouden gebouwd hebben. Trivulzio verklaarde met zoo vele woorden , dat de slag bij Marignano geen mensehen-, maar een reuzenstrijd geweest was; in vergelijking daarmede beschouwde hij de 18 slagen, welke hij had bijgewoond, als kindervechtpartijeu.

Na den aftocht der Zwitsers was Milaan niet langer tegen de Franschen Ie verdedigen. Hertog Maximiliaan Sforza, een vadsige lafaard, wanhoopte aan de overwinning. Ilij was blijde onder vrij gunstige voorwaarden vrede te kunnen sluiten. Voor den afstand van het hertogdom aan Frans en voor de belofte, dat hij voortaan in Frankrijk verblijf houden zou, werd hem een jaargeld van 30,000 dukaten toegestaan.

Ook paus Leo X, die gedurende den geheelen oorlog eene weifelende houding aangenomen had, verliet, nu de krijgskans den Franschen toelachte, de zijde zijner bondgenooten. Hij sloot met Frans I een verdrag, waarbij hij wel Panna en Piacenza aan den koning afstaan moest, doch, in vergoeding hiervoor, behalve andere belangrijke voordeelen, de verzekering ontving, dal

*) Hoe hoog de dappere ridder door de Franschen vereerd werd, be\vee9 koning Frans I, die zich op het slagveld van Marignano door Bayard tot ridder liet slaan. Anders ontvingen de prinsen gewoouiyk den ridderslag van de hand eeDS vorsten.

Streckfuss. V. '15

Sluiten