Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Veroveringszucht van Frans I. Zijne krijgstoerustingen.

Inderdaad scheen de kans van Frankrijk gunstig genoeg, want juist toen moest Karei V niets vuriger wenschen dan liet behoud van den vrede. De opstand der steden in Kaslilië en Valencia en de godsdiensttwisten in Duitschland maakten voor den keizer een oorlog met een machtigen buitenlandschen vijand lol eene zeer hachelijke zaak. Frans I brandde natuurlijk des te meer van begeerte om den oorlog te beginnen en terwijl hij in stilte zich daartoe uitrustte, vond hij'gelegenheid om reeds zijdelings den strijd te beginnen door Iwee tegenstanders van Karei V in hun verzet legen dezen te ondersteunen. Te gelijker lijd poogde hij koning Hendrik VIII van Engeland, wiens alvermogenden minister, den kardinaal Wolsey, hij met vleierijen overlaadde, tot een hondgenootschap over te halen; doch deze poging mislukte, dewijl het Karei reeds gelukt was, bij gelegenheid van een bezoek, door hem in Engeland afgelegd, zich van Hendriks vriendschap en Wolsey's goede diensten te verzekeren.

I)e eerste aanleiding lol hel uilbarsten der vijandelijkheden gaf Robert de la Mare, heer van Sedan en herlog van Bouillon, die door den kanselier van Brabant in zijne souvereine rechten als heer van zijn landje gekrenkt was en wiens klachten bij den keizer geen gehoor hadden gevonden. Robert was hierover zóó vertoornd, dal hij door een heraut een open onlzegs- of veetebrief naar Worms aan Karei V zond. Hij durfde zulk een slap wagen, dewijl hij zich van Frankrijks ondersteuning zeker meende Ie mogen achten, want Frans had niet alleen de noodige gelden Ie zijner beschikking gesteld, maar hem bovendien vergund in Frankrijk troepen aan te werven en met deze krijgsmacht een inval te doen in hel Luxeniburgsche grondgebied.

Onmiddellijke ondersteuning ontving Robert de la Mare van Frankrijk echter voorloopig niet, dewijl Hendrik VIII van Engeland hij Frans I er op aandrong, geen oorlog legen den keizer te beginnen.

Ten einde den koning van Engeland, die zijne bemiddeling lol het sluiten van den vrede aanbood, en dien Frans nog altijd als bondgenoot hoopie te winnen, niet Ie vertoornen, liet hij Robert de la Mare aan zijn lol over. Een keizerlijk leger onder Hendrik van Nassau en Frans van Sickingen veroverde lb21) binnen korlen lijd hel geheele hertogdom Bouillon, op welks inwoners de keizerlijke troepen eene bloedige wraak namen voor den door den herlog moedwillig begonnen oorlog.

Terwijl dit voorviel had Frans ook in hel zuiden reeds eene aanvallende beweging legen den keizer ondernomen. Hij stond in geheime verstandhouding mei de oproerige steden van Kaslilië. Van de binnenlandsche onlusten in Spanje wilde hij partij trekken om Karei V het kleine koninkrijk Navarra weer Ie ontweldigen en Hendrik d'Albret, die de oude aanspraken van zijn huis nooit had opgegeven, daarover als koning aan te stellen.

Een Fransch leger rukte Navarra binnen, veroverde in li dagen dil geheele landje; het drong zelfs in Spanje door, doch werd daar — dewijl de oproerige steden zich intussclien onderworpen hadden — geslagen en zelfs genoodzaakt ook Navarra weer Ie ontruimen.

De inval in Spanje noopte Karei V om Ihans ook van zijne zijdeden oorlog tegen Frankrijk te beginnen. Wel zond hij op uitnoodiging van Hendrik VIII, die door tusschenkomst van kardinaal Wolsey den vrede herstellen wilde, evenals Frans, gezanten naar Galais, doch hij maakte vooraf reeds eiken goeden uilslag der onderhandelingen onmogelijk, dewijl hij als vredesvoorwaarden niets minder eischle dan afstand van Bourgondië en opheffing van hel leenverband, waarin hij als lieer van Vlaanderen en Arlois lol de kroon van Frankrijk stond.

De keizerlijke troepen rukten onder Hendrik van Nassau en Frans van Sickingen Frankrijk binnen, doch zij verwierven zich geene lauweren. Wel behaalden /.ij aanvankelijk eenige voordeelen, doch bij de belegering van Mezières, waar Bayard het bevel voerde, leden zij zware verliezen, en eindelijk

Sluiten