is toegevoegd aan je favorieten.

De geschiedenis der wereld, aan het volk verhaald

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Verbond van Karei V met Hendrik VIII. Karei van Bourbon.

ontschuliligde zich door (e wijzen op het geldgebrek, hetwelk hem belet had zijne troepen behoorlijk te betalen, zoodat hij dan ook door deze verlaten was. Op dit woord stoof de koning op fcn verklaarde, dat hij 400,000 gouden kronen voor de betaling der huurtroepen naar Milaan gezonden had, terwijl Lautree verzekerde, wel koninklijke brieven, maar geen geld Ie hebben ontvangen.

Men deed hierop onderzoek bij den minister van financiën Semblancay, die mededeelde, dat hij het geld wel bijeengebracht, maar het aan de koninginmoeder. op haar verzoek, ter hand gesteld had. Deze verzekerde op haar beurt, dat het. van Semblancay ontvangen geld haar eigendom was geweest, hetwelk de minister van financiën haar slechts had teruggegeven.

Frans gaf bevel tot het instellen van een onderzoek, omtrent welks uitslag niets bekend werd; dat daardoor Semhlancay's onschuld in hel licht gesteld werd. bleek uit de omstandigheid, dat bijzijn ambt bleef bekleeden. *) llad de schandelijke verkwisting van de landsgelden voor een deel het ongeluk der Fransche wapenen in Italië veroorzaakt, ook Frans 1 had daartoe bijgedragen door zijne eigenzinnigheid, welke hem gehoor deed weigeren aan de aansporingen van Hendrik VIII van Engeland om vrede te sluiten.

Hendrik VIII bad zich. na de verwerping van zijne voorstellen tot verzoening steeds meer tot een bondgenootschap met den keizer geneigd geloond, wijl Karei V geene moeite ontzag om zijne vriendschap te verwerven. Reeds den 29en Mei 1522 was een Engelsch heraut aan het Fransche hof verschenen, om den koning van Frankrijk den oorlog Ie verklaren; daarop was een Engelsch-keizerlijk leger Picardië binnengedrongen. Hoewel deze krijgsmacht alleen hel land op de schandelijkste wijze verwoestte en weldra tot den terugtocht gedwongen werd. was Frans I door dezen inval toch verhinderd ter rechter tijd de noodige hulptroepen naar Italië te zenden.

Hel aantal van Frankrijks vijanden groeide steeds aan, want Karei V trachtte onophoudelijk en met goed gevolg zich nieuwe bondgenooten Ie verwerven. Den 31™ Augustus 1523 werd te Rome tusschen den keizer, zijn broeder Ferdinand, koning Hendrik VIII van Engeland, paus Adriaan VI, den pasbenoemden herlog Frans Sforza en de republieken Genua, Florence, Lucca en Sienna een verbond gesloten. welkö doel de verdediging van Italië was.

In weerwil hiervan wist koning Frans zijn dorst naar roem en zijn veroveringszucht niet te bedwingen. Hij wilde tot eiken prijs het verloren Milaan herwinnen. Zonder acht te geven op den treurigen financieelen toestand van Frankrijk, rustte hij een leger uit. De noodige gelden verschafte hij zich door den meest schaamteloozen handel in ambten en waardigheden en door hel opstapelen van een onnoemelijken schuldenlast. Doch zijn wensch om den oorlog in Italië zoo spoedig mogelijk Ie hervatten, werd door een nieuw ongeval verijdeld.

Hertog Karei van Bourbon was de machtigste Fransche kroonvazal. de eerste prins van hel koninklijk huis. Wel had hij van zijn vader slechts Auvergne en Montpensier geërfd, doch door zijn huwelijk met Susanna, de dochter van den overleden Peter II van Bourbon, was hij in het bezil van dit hertogdom gekomen. Door dit huwelijk was een eind gemaakt aan een geschil over de erfenis tusschen Karei en Susanna en had elk der beide echlgenooten door een wederkeerig testament den anderen tol zijn erfgenaam verklaard.

*) Semblawjay had door het onthullen van dc verduistering der gelden de koninginmoeder, l,ouise van Savoie, en wellicht ook den koning, die zeer aan zijne moeder gehecht was, teïeu zich in het harnas gejaagd. De straf ilaarvo r trof hem eenige jaren later Dc onverzoenlijke koningin wist te bewerkeD, dat er een onderzoek naar zijn financieel beheer werd ingesteld. Zyn doodvijand, de kardinaal Duprat, stelde de commisssie van onderzoek uit zijne eigen creaturen samen en dezen veroordeelden den minister ter dood. Krans I liet het vonnis voltrekken, hoewel men in geheel Frankrijk Semblanijtiy voor onschuldig hield.