Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Gotha ingenomen. De hertog gevangen.

niet langer betalen kon, brak onder deze een oproer uit, hetwelk de bevelhebber van Gotha. de overste van Brandenstein, tevergeefs trachtte te dempen. De muiters namen hun aanvoerder gevangen, stormden naar het slot en maakten zich hier van den kanselier Bruck en van Grumbach meester.

Den 13™ April 1576 werd Gotha door de oproerlingen aan den keurvorst overgegeven; Johan Frederik werd des keizers gevangene op genade en ongenade, keurvorst August reed als overwinnaar naar het slot Gotha. Op het voorplein stond de hertog, de keurvorst reed hem voorbij, zonder den groet van den gevangene te beantwoorden; hij zond zijn ongelukkigen neef naar Uresden en vervolgens naar Weenen.

Johan Frederik hield op een open wagen, met een stroohoed op het lioold, onder het gejuich, het gelacb en de spotternijen van bet gemeen zijn intocht in de keizerlijke hoofdstad. Tot straf voor zijn opstand te-en den keizer werd bij tot levenslange gevangenisstraf veroordeeld. Hoewel de aanzienlijkste rijksvorsten bij den keizer voor zijne begenadiging en invrijheidstelling in (le bres sprongen , bleel Maximiliaan dit volstandig weigeren. Bij ue \eio\ering van Gotha waren ook de papieren des hertogs in besla** genomen en daaruit waren zijne eerzuchtige en oproerige plannen aan het licht gekomen.

De hei log zuchtte 20 jaren lang, tot aan zijn dood, in de gevangenschap.

hen nog treuriger lot trof zijne vrienden en dienaars. Keurvorst August en hertog Johan Willem woonden met wreed vermaak de folteringen van Grumbach en van den kanselier Bruck bij. Op de pijnbank bekenden beiden, dat zij plan hadden gehad Johan Frederik niet alleen tot keurvorst van Saksen maar ook lol keizer van Duitschland le verheden.

Twee dagen na hun verhoor werden zij veroordeeld om gevierendeeld le worden.

Den I8e>> April werd eerst de hoogbejaarde ridder van Grumbach op een stoel, dewijl hij niet loopen kon, naar het schavot gedragen.

Acht trompetters ontvingen hem met hoorngeschal; vervolgens werd hij, nadat hij zich ongeveer een kwartier met een geestelijke onderhouden had! dooi den beul aangegrepen en op de slachtbank vastgesnoerd. Nu sneed de scherpieehIer hem den buik open, haalde hem het hart uil hel lijf en wierp liet zijn stuiptrekkend slachtoffer in het gezicht, met de woorden: «Ziedaar uw valsch hart, Grumbach!" Vervolgens werd het lichaam in vier stukken gehouwen.

Hetzelfde lot trof den ongelukkigen kanselier Bruck. Tevergeefs smeekte Inj, dat men hem vóór het vierendeelen het hoofd zou afbouwen. Een onlzettenden induik maakte het op de toeschouwers, toen de kanselier gedurende de afgrijselijke strafoefening met luider stemme uitriep: «Barmhartig God ontferm U mijner! Ook de overste van Brandenstein, die toch slechts zijn plicht jegens zijn landheer betracht had. werd onthoofd.

Maximiliaan keurde zulk eene onmenschelijke strafoefening niet "oed, maar hij kon niets daartegen doen, want in »de Carolina", het door Karei V uitgevaardigde strafwetboek, waren deze en andere dergelijke strafoefeningen voorgeschreven. °

Het lot van Johan Frederik toonde duidelijk genoeg, dal Maximiliaan ook streng kon zijn. indien de noodzakelijkheid dit gebood, en hij was meer dan eens in de gelegenheid zijne rechtvaardigheid en gestrengheid aan den dag te eggen, want juist in die dagen werd Duitschland geteisterd door eene booze landplaag, namelijk door de ontslagen huurtroepen, die moordend en plunderend door de üuilsche gewesten rondzwierven.

De _lansknechten, die van den oorlog een handwerk maakten, trokken V.'n Iw'1"; wer'* en monsterplaats naar de andere, om eene vaan te vinden die zij konden volgen: waren zij buiten dienst, dan rotten zij lol rooverbenden samen, die het land afliepen en menigmaal de schandelijkste misdaden bedreven.

Sluiten