is toegevoegd aan uw favorieten.

Christelijk sociale studiën

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Deze uitingen staan niet op zich-zelf. Hetzelfde tweeslachtige, dubbelzinnige en daarom onoprechte treft telkens wie onderzoekt, hoe de gezaghebbende leiders staan tegenover de wijze, waarop de nieuwe maatschappij moet voortkomen uit de bestaande. Men gebruikt het woord »revolutionair« tot in zijn beginselverklaring toe. Maar wat het beduidt?

Wat beteekent Godsdienst is privaatzaak ? De woorden worden telkens aangehaald als een bewijs, dat de Sociaal-democratische partijen niet vragen naar iemands godsdienstige overtuiging en binnen haar kring plaats hebben voor ieder, van welke godsdienstige overtuiging ook, mits men doel en middelen der partijen aanvaardt. Een duidelijk standpunt en niet ongeschikt, om leden te winnen uit meerdere kringen. Maar voor wie deze uitdrukking vaak en dan altoos in dezen zin heeft gebruikt gezien, is de ontdekking verbijsterend, dat de geheele uitdrukking in de Nederlandsche Beginselverklaring en de Programmata ontbreekt en dat zij in de Duitsche verklaringen iets totaal anders beteekent.1)

In het Program van Gotha 2), Mei 1875, komt onder hetgeen als grondslagen van den Staat wordt gevorderd ook voor: «Verklaring van den godsdienst tot privaatzaak*. In het Program van Erfurt3), October 1891, is de kwestie uit de Beginselverklaring overgebracht naar hetgeen de party wenscht »voor de naaste toekomst*; een niet onbelangrijk verschil. Maar in beide formuleeringen — en dat is hoofdzaak — wordt de godsdienst

l) Bekend is, dat de „Internationale" zich-zelf atheïstisch noemde.

*) Afgedrukt bjj Schall, a. w. S. 131 f. ZieookQuACK, De Socialisten», V, blz. 560.

') Schall, a. w. S. 135. Quack, a. w. VI, blz. 314.