is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud en nieuw

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

overeenkomstig de wenschen van de overgroote meerderheid der bevolking; hij was gehouden het katholicisme in zijne Staten te handhaven ; dat was een plicht voor hem, waartoe hij zich bij eede verbonden had, enz.

J»ia Karel V heeft de zestiende eeuw geen machtiger vorst gekend dan zijn zoon Filips ; niemand althans, wiens politieke invloed zich verder uitgestrekt heeft. In onze jaarboeken van dien tijd staat zijn naam schier op elke bladzijde te lezen. Daarom hebben wij ons zoo lang inet den Spaanschen koning bezig gehouden, vooral met het doel om aangaande hem het oordeel te vernemen van den auteur der Archives. En wij hebben met voldoening gezien, hoe onze historicus, niettegenstaande menig godsdienstig vooroordeel, in zijne beoordeeling van dien vorst zich weet te verheffen boven kleingeestige partijschap.

Hetzelfde mogen wij zeggen, waar Groen ons eenige andere personen voorstelt, die, hetzij als raadgevers des konings, of als uitvoerders van zijn gezag, grooten invloed hebben geoefend op de voornaamste gebeurtenissen onder zijne regeering. Vernemen wij dus eerst wat ons in de Archives bericht wordt over Granvelle, den staatsman van buitengewone begaafdheid, wiens gedachtenis door onze vroegere schrijvers zoozeer is verguisd en gelasterd. De tegen hem ingebrachte grieven worden door Groen gewikt en gewogen; en de uitkomst van dat nauwgezet onderzoek is een eereherstel voor Granvelle.

Keeds in de voorrede van het Ie Deel der Archives krijgen wij een overzicht van den onedelen strijd, die

onder hot Duitsehe Rijk staat, wol verplicht kan zijn, hot openlijk prediken [der nieuwsgezindon] in zijne landen toe te laten vooral daar het niet ontkend kan worden, dat de meesten dor [nieuwsgezindo] onderdanen overhellen tot het Calvinisme, ZwiwjlitinisHie en tot andere verboden secten en leeringen, die in strijd zijn mot den religievrede [van . 1 ni/sh/tri/ in 1555].