Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Katholieke Kerk, tegen de Roomschen in den lande, zou waarschijnlijk sterker bij hem zijn geweest dan het rechtsgevoel . . . Maar waar hebben wij de oorzaak te zoeken vau dien haat ? Men hoore:

„Groen heeft steeds in de Katholieke Kerk niets anders gezien dan bijgeloof, een wegbereidster was zij tot ongeloof en revolutie. Somtijds heeft het den schijn als poogde hij haar te erkennen, te waardeeren; de poging mislukt, men is zelfs geneigd te twijfelen aan haar* eerlijkheid. Zijn hardnekkige afkeer, laat ons het volle woord nemen, zijn felle haat tegen haar bestaan en haar instellingen hebben hem belet ooit tot de kennis van haar wezen door te dringen; de trots der onwetendheid klinkt in ieder zijner uitspraken over haar. Zijn pon trilt in de vingeren als hij haar heeft te vermelden; zijn woord gloeit van drift. De wijsgeerige, minachtende onverschilligheid heeft hij nooit gekend; hij was te zeer strijder om haar niet te haten en te zeer sectaris om haar niet te vreezen."

Tot zoover Dr. Schaepman. Iii zijne schets zagen wij de uitkomsten van ons eigen onderzoek ten volle bevestigd. Want ook wij waren tot de slotsom gekomen: de Katholieke Kerk was voor Gkoen e*en voorwerp van verachting en afkeer: van daar dat hij zelfs niet gepoogd heeft van haar wezen een juister inzicht te krijgen; haar instellingen, haar geschiedenis bleven hem vreemd. In die onkunde, in dien afkeer ligt ook de verklaring van de onedele wijze, waarop hij haar veelal heeft bestreden. Daarbij schijnt het soms, dat alle wapenen hem goed zijn. Niet alleen haar leerstukken werden verwrongen, maar zelfs schroomde hij niet haar nieuwe dogma's toe te dichten, waarvan zij gruwt als van de onzinnigste schepselvergoding. Dat zagen wij vooral waar hij sprak over de aanroeping der heiligen, en het gezag van den Paus.

En daarmede genoeg over dit punt. Trekken wij dan daaruit al vast ons wettig besluit: bij geschiedkundige quaesties, waarin de Roomsche Kerk, hetzij rechtstreeks

Sluiten