Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

(voor 't eerst verschenen in 1900 en 1901). Die tijdsbepaling wijst ons op twee allergewichtigste gebeurtenissen onzer geschiedenis, den dood van W illem II, en de Groote vergadering. die kort daarna werd samengeroepen. Het schielijk overlijden van den jeugdigen Stadhouder had voor ons land de beteekenis eener volslagen omwenteling, die in Holland de partij zijner politieke tegenstanders aan het bewind bracht; en in de Groote vergadering zien wij de staatkunde van dat overmachtig gewest de zege behalen over den tegenstand der zuster-provincies.

Maar kon ik daar blijven staan ? Het geheele land door partijschappen verdeeld, verkeerde in gisting. Daarbij kwam nog de noodlottige oorlog met Engeland, die onze welvaart met volslagen ondergang bedreigde. Onderhandelingen over den vrede worden aangeknoopt met den I rotector. Dat die ten laatste geslaagd zijn is het werk van onzen grooten Raadpensionaris De Witt. Maar de acte van Serlusie zou de prijs zijn waarvoor de vrede gekocht werd. Dat dit offer aan Cromwell moest worden gebracht, stond vast bij De Witt. Dit zien wij in de Deductie, waarin hij zijne politiek verdedigt, en de daartegen ingebrachte bezwaren

poogt te weêrleggen.

Ziedaar den korten inhoud der drie laatste opstellen van dezen Bundel, die slechts een tijdperk van drie jaren bevatten.

Maar die jaren zijn zoo rijk aan verrassende gebeurtenissen, dat ik, bij de behandeling daarvan, mocht hopen op de belangstelling van allen, die in de studie der Vaderlandsche Geschiedenis nog iets meer zien dan enkel een werktuigelijk van buiten leeren van jaartallen, namen en feiten.

Ik sluit weer met den wenscli, dat ook deze studiën voor den lezer eene aanleiding mogen zijn, om door eigen onderzoek aan te vullen, wat in de hier gegeven toelichting ontbreekt.

Sluiten