is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud en nieuw

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gezag steunende overtuiging aan 't wankelen te brengen. En wat de ten deze door Kabel gevolgde gedragslijn betreft, Aitzema heeft ons de gronden verklaard, waarom ,,de Keizer, het zoo vindende, reden had om liet te mainteneren."

Eén punt blijft nog te bespreken. Hoedanig is de toepassing, de uitvoering geweest der plakkaten, wier wettigheid ons nu al gebleken is, ook zonder dat men daarvoor redenen van staatsbelang behoeft te zoeken.

Want ook hier zou 't kunnen zijn summum jus, summa injuria, d. w. z. een recht kan door al te strenge uitoefening wel eens het algemeen rechtsgevoel kwetsen ; de uitvoering der rechtvaardigste wet moet toch menschelijk zijn.

Doch wéér op het standpunt der 16e eeuw. Men vergete dus niet, dat in die tijden en ook nog later, de straf boeken strenger waren dan thans, vooral in zake Godsdienst en zedelelijkheid. En daartoe werden — niet het minst in protestantsche landen — vele zaken gebracht, die tegenwoordig volstrekt niet strafbaar zijn. Enkele woorden ter toelichting van 't geen ik bedoel. Nog in de 17e eeuw werden er in éen enkel jaar in 't Engelsche graafschap Suffolk alleen, niet minder dan zestig menschen wegens tooverij gehangen. In 't jaar 1564 zag een reiziger in de Schotsche stad Leiih op eenmaal negen vrouwen om dezelfde misdaad verbranden ')• Op gelijke wijs werd er omtrent denzelfden tijd in liet door en door protestantsche Lunenburg, Pommeren, en in 't hartje van Duitschland tegen eene menigte van onschuldigen gewoed, door ,,botte, grove, gierige, bloetdorstighe en goddeloose richters"! Holl. Mercurius Oct.,Jtó5y. De strafwetten tegen de katholieke priesters in Engeland en Zweden waren meer dan barbaarsch. De kerkelijke Commissie onder de (jood queen, vervolgde de rustige katholieken met een bloeddorst en laagheid, die aan de tijden van Neko en Diocletianus herinneren.

1) Zie <iids 18ö6. IIo 1). blz. 54.