Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het iets verder schijnt af te keuren, dat „het tegengaan van de stoutigheden der Pausgezinden als proviciaal aangemerkt werd," dan is dat enkel, omdat hij de straffe tuchtroede liever in de handen der Generaliteit had gezien. Voor de roomsehen vrij wel hetzelfde : kleine dwingelanden zijn niet zelden de ergste. Aan wat kwellingen zij, ook na 1651 zouden blootstaan van den kant der provinciale besturen, dat kunnen wij al gissen uit hetgeen wij hierboven hebben gehoord van de voorstellen, door Zeeland, Utrecht enz., ter beteugeling der Pausgezinden gedaan, en met algemeenen bijval ontvangen.

Over de handelingen en besluiten der Groote Vergadering hebben wij nu het afkeurend oordeel van Groen van Prinsterer vernomen. Kan het onze gunstiger zijn? Zeer zeker niet; en nog om een andere reden.

Niet alleen heeft de Vergadering, ongedachtig aan haar program, de Unie nog losser gemaakt, — verzuimd althans daaraan hechter grondslagen te geven —; maar ook op 't punt van de Religie heeft zij door hare besluiten alle bestaande onrechtvaardigheden bekrachtigd. Daaruit leeren wij tevens den geest kennen, die de machthebbers in ons gemeenebest destijds bezielde, een geest, waarin men geen zweem van vrijzinnige staatkunde ontdekt, maar des te meer bekrompen partijschap.

Driehonderd aanzienlijke mannen, bijna allen met hooge posten in hun provincies bekleed, zijn daar in de Groote Vergadering bijeen, ter vaststelling van wat door 't algemeen belang wordt gevorderd; en wat is'de uitkomst van hun langdurigen arbeid? Zij handhaven een regeeringssysteem, waardoor de heiligste rechten van een groot aantal Nederlanders worden miskend. Op onze munten prijkten wel de zinnebeelden van godsdienst en vrijheid 1):

1) Do eerste penning, waarop deze zinnebeelden voorkomen, is geslagen in 1590, en wordt ons door van Loon beschreven als

Sluiten