is toegevoegd aan uw favorieten.

Oud en nieuw

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

aan t licht: de hartstochtelijkheid waarmede de strijd van weerszijden gevoerd werd.

IV.

Dat Holland de acte van Seclusie onderteekende was voor C romwell voldoende. Er bestond weinig uitzicht, dat de andere provinciën den prins van Oranje later tot de waardigheden zijner voorouders zouden benoemen, zoolang het machtigste gewest zich daartoe ongenegen betoonde. En nu was het verder gegaan: het had zich zelve de veiplichting opgelegd den prins buiten bediening te laten.

Maar daarbij was door de Staten van Holland tevens een beginsel verloochend, waarvan zij de toepassing eischten m de zittingen der generaliteit. Daar toch zouden zij in zaken waarvoor eenparigheid werd gevorderd, niet hebben toegelaten dat op hun stem geen acht werd geslagen: zij lieten zich niet overstemmen. En wat zien wij nu hier in de Hollandsche Staten? Den 4n Mei wordt de eindstemming over de acte van seclusie gehouden. Vijf steden (Haarlem, Leiden, Enkhuizen, Alkmaar, Edam) verklaren er zich tegen; eenige andere leggen zich er slechts bij neer, ingeval het besluit bij eenparigheid wordt aangenomen. Toch gaat ten laatste de maatregel door. Aitzema vermeldt vrij lakonisch : „Den 4n Mei werd het stuk geresumeerd, en tegens de aanteekeningen van de vijf leden, goedgevonden om den nood, de acte te teekenen; en die is dien avond geéxtendeerd en nog gelezen," en daarmeê uit.

Zoo hing dus de geldigheid van het vredestractaat geheel af van eene acte, die door Holland alleen aan Cromwell uitgeleverd moest worden. De Staten-Generaal en de Staten der andere provincies waren daarin niet gekend. In het ■vooitzetten of eindigen des oorlogs waren zij dus geheel afhankelijk gemaakt van één gewest. Wel beweerde de Witt dat het aangaan van zulk een geheim verdrag niet tegen de Unie was, dat het recht daartoe voortvloeide uit de souvereiniteit der provincies, dat het eene zaak was pure