Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tweede uitgaaf van Yan Haemstede, zonder naam van plaats of drukker in 1565 uitgegeven, en van „Brevis ex verbo deitractatus etc" van Scheltco a leveren, Emd. 1575. Dus behoorde het toen althans .van een eradenschen drukker, wiens naam echter op die titels niet wordt opgegeven. De schrijver van het artikel Emdens Buchhandel u. s. w." in „Ostfriesisches Monatblatt , 1878, ie op bl 498 van een en ander melding maakt, houdt Goossen Goebens

voor den uitgever, maar heeft daarvoor geen anderen grond dan dezen

dat hij uit de jaren 1577-9 geen anderen drukker te Emden kent. De „Bibliographie" vindt dit niet onwaarschijnlijk. Ik wel. Immers Goebens heeft in 1579 het „Protocoll" van het Emder dispuut tusschen de Gereformeerden en de Doopsgezinden ter perse gelegd volgens opdracht van Graaf Johan van Oostfriesland, n nu twijfel ik er aan, of de hervormde overheid die opdracht zal hebben gegeven aan een man, van wiens pers kort te voren een Offer des Heeren" het licht had gezien. Was het titelvignet door den emdenschen drukker van een ander, die het in 1565 had gebezigd, overgenomen; of was bij zelf reeds in 1565 werkzaam geweest? Ik zou niet weten, hoe dit uit te maken.

Alleen de Gentsche en de ütreehtsche bibliotheek bezitten een

exemplaar van deze uitgaaf.

N°. 7. 1580. Herdruk van n°. 4, 1570 met op iedere bladzijde dezelfde woorden en maar enkele wijzigingen in de spelling. Voor dezelfde letter wordt meer dan ééne type gebruikt, even als dit ook in andere uitgaven voorkomt. Wat de twee uitgaven van 15 <8 ieder meer dan n°. '4 bevatten ontbreekt in deze, die. ook de chronologische rangschikking van n°. 6 niet heeft.

De vervaardiger van dezen druk heeft dus n°. 5 en 6 niet gekend. Het is mogelijk, dat n". 5 van denzelfden uitgever is als n° 4 en dat n°. 7 uit eene andere drukkerij is voortgekomen, maar even goed kunnen n». 4 en 7 van dezelfde pers, d. i. dan

vermoedelijk die van Biestkens, zijn.

Zoowel op den titel als aan het slot van de voorrede wordt, al kwam er niets nieuws bij, het bericht over de „Belijdmghen enz hier by gheuoecht" uit de uitgaaf van 1570 overgenomen Aan het einde van het Liedboekje volgt (in een exemplaar, dat in het bezit van Prof. Doedes is geweest; in het ainsterdamsche ontbreekt dit vel)

Sluiten