is toegevoegd aan uw favorieten.

De Fransche Revolutie

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

om, men haastte zich niet hem een opvolger te geven. Het stadhuis blijft in een gefnuikten, onderdanigen toestand, weet niet recht, hoe het er bij staat, weet alleen, dat het zwak geworden is en gehoorzamen moet. Hoe, indien men Parijs verdeelde, bij voorbeeld in een dozijn afzonderlijke, onvereenigbare gemeentebesturen? Op die wijze zou men zeker zijn van de sectiën; — of zou men de sectiën ook niet kunnen afschaffen? Er zouden alsdan slechts twaalf handelbare, vreedzame gemeentebesturen zonder centrum of onder-afdeeling (1) zijn en het heilige recht des opstands zou in verval geraken!

Zoo wordt er veel vernietigd dat snellijk in het niet verzinkt. Want de drukpers spreekt en de menschelijke tong; journalen, gewichtig en licht, op een krachtigen of koddigen toon, een afvallige Fréron, een afvallige Prudhomme, (2) deze zoo luid als altijd, slechts in een tegengestelde richting. En ook ci-devants vertoonen zich, ja, maken grooten ophef, als van den dood weer opgewekt, en verkondigen welk lijden zij verduurd hebben. Zelfs de moeras-kikvorschen (.'3) kwaken nadrukkelijk. De protesteerende drieenzeventig (4) komen na eenige worsteling uit de gevangenis terug op hunne plaatsen, de Louvet's, Isnard's, Lanjuinais, (5) en de .overblijfselen van het Girondisme, (6) van hunne hooizolders en holen in Zwitserland teruggeroepen, nemen hunne plaats in de Conventie weer in : (7) natuurlijk vijanden van den schrik.

De helden van Thermidor, de Tallien's en louter vijanden van het schrikbewind heerschen in en buiten de Conventie. De ineengezonken Berg verzinkt hoe langer zoo meer in zwijgen, het moderantisme verheft zich met steeds luider stem, niet als een orkaan, dreigende, veeleer als de stem van een machtig orgel en melodieus, als oorverdoovende kracht der openbare meening uit de vijfentwintig millioen geluidpijpen eener geheele natie, die, als het ware, één comité van genade vormt. Wie kan den storm der openbare meening weerstaan?

TWEEDE HOOFDSTUK.

La Cabarus. (8)

Hoe zou bovenal de arme nationale Conventie haar weerstaan? In de arme nationale Conventie, die door langdurigen schrik zoozeer verscheurd en verbijsterd is, is geen loods, is nu zelfs geen Danton, die het zou kunnen ondernemen in zulk weer en wind ergens heen te sturen. Het uiterste wat eene verbijsterde Conventie kan doen, is op den rechten tijd te vieren en te strijken, en zich zoo veel mogelijk vast, boven water en voor den wind te houden, te vergeefs elke poging om het roer om te gooien, en tegen den wind op te loeven. Zoo sterk en zoo veranderd is, gelijk wij zeiden, de wind der openbare meening, hij waait

(!) October 1795.

(2) Zie pag. 283, dool I.

(3 Zie pag. 303.

(4) Zie pag. 208.

(5j Zie over hen pag. 91, deel I; noot 5 op pag. 52, deel II en noot 1 op pag. 168.

(6) Ook Kervelegan, Henri Larivière, Laröveillère Lepeaux, Lesage

(7) Deux amis, XIII, 3—39. Zie ook Mignet.

(8) Zie noot 3 op pag. 233.